Η υπογραφή της προκαταρκτικής συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου από τους προέδρους των δύο χωρών σηματοδοτεί την αντίστροφη μέτρηση για την αποκατάσταση των ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου από την περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Το μνημόνιο που δόθηκε στη δημοσιότητα, μετά την εξ αποστάσεως υπογραφή του από τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Μασούντ Πεζεσκιάν το βράδυ της Τετάρτης, προβλέπει την αποκατάσταση της κίνησης των πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ εντός 30 ημερών, «λαμβάνοντας υπόψη τεχνικά και στρατιωτικά εμπόδια και την αποναρκοθέτηση από την πλευρά του Ιράν».
Παρότι παραμένουν αβεβαιότητες σχετικά με τη διάρκεια και τη μονιμότητα της συμφωνίας, καθώς και το καθεστώς που θα ισχύει για το Ορμούζ μετά τις επόμενες 60 ημέρες, η αλλαγή των δεδομένων στην ενεργειακή αγορά είναι ήδη αισθητή.
Κρίσιμο ερώτημα παραμένει αν το Ιράν θα επιμείνει στην επιβολή τελών διέλευσης για τα πλοία μετά τη λήξη της αρχικής συμφωνίας. Η Τεχεράνη δεσμεύθηκε να μην επιβάλει «διόδια» για 60 ημέρες και να ξεκινήσει διαβουλεύσεις με το Ομάν για τον καθορισμό του μελλοντικού καθεστώτος των Στενών. Οι ναυτιλιακές εταιρείες και άλλες χώρες αντιδρούν, θεωρώντας ότι η διέλευση αφορά διεθνή ύδατα.
Η νέα αυτή πραγματικότητα αντικατοπτρίζεται στη σημαντική πτώση των τιμών του πετρελαίου. Η τιμή του μπρεντ υποχώρησε την Παρασκευή κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι, από 98 δολάρια στις 3 Ιουνίου, αν και παραμένει περίπου 30% υψηλότερη σε σχέση με την αρχή του έτους, όταν κυμαινόταν κοντά στα 60 δολάρια.
Η επίδραση στις τιμές ενέργειας και τον πληθωρισμό
Το μεγάλο ερώτημα για τις αγορές είναι αν η πτώση των τιμών θα έχει διάρκεια, συμβάλλοντας στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στην Ευρώπη και παγκοσμίως. Ο πληθωρισμός έχει ήδη οδηγήσει την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στην πρώτη αύξηση επιτοκίων από τον Σεπτέμβριο του 2023. Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι τιμές του πετρελαίου δεν θα μειωθούν δραστικά έως το 2027.
Τα συμβόλαια παράδοσης μπρεντ για τον Δεκέμβριο του 2026 διαμορφώνονται στα 75 δολάρια το βαρέλι και για τον Δεκέμβριο του 2027 κοντά στα 72 δολάρια. Για το φυσικό αέριο στην Ευρώπη (TTF), η τιμή παραμένει λίγο πάνω από τα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα, επίπεδα που αναμένεται να διατηρηθούν έως το τέλος του 2027.
Οι εκτιμήσεις των τραπεζών
Μεγάλες αμερικανικές τράπεζες αναθεώρησαν καθοδικά τις προβλέψεις τους για τις τιμές του πετρελαίου, καθώς θεωρούν ότι η πλήρης αποκατάσταση των ροών θα απαιτήσει μήνες. Οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές του Περσικού Κόλπου εκτιμάται ότι θα καθυστερήσουν την επιστροφή στην κανονικότητα.
Η Goldman Sachs μείωσε την πρόβλεψή της για το μπρεντ στα 80 δολάρια το δ' τρίμηνο του 2026 από 90 δολάρια, ενώ για το 2027 αναμένει μέση τιμή 75 δολάρια. Η Morgan Stanley προβλέπει επίσης το μπρεντ στα 80 δολάρια το δ' τρίμηνο του 2026, εκτιμώντας ότι η παραγωγή στον Κόλπο θα ανακάμψει σταδιακά από τα μέσα Ιουλίου.
Η Citi αναμένει ακόμα χαμηλότερες τιμές, στα 75 δολάρια για το γ' τρίμηνο και 70 δολάρια για το δ'. Αντίθετα, η Barclays διατηρεί πρόβλεψη για μέση τιμή 100 δολάρια το 2026, υπογραμμίζοντας ότι ο αντίκτυπος του ανοίγματος των Στενών του Ορμούζ θα φανεί σε βάθος χρόνου.
Ο αντίκτυπος στην οικονομία
Αν και η αποκλιμάκωση των τιμών ενέργειας μπορεί να λειτουργήσει θετικά για τον πληθωρισμό, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προειδοποιεί ότι η επιστροφή στα προπολεμικά επίπεδα δεν θα είναι άμεση. Οι αυξήσεις στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών έχουν ήδη ενσωματωθεί στην οικονομία.
«Τέσσερις μήνες αυξημένων ενεργειακών τιμών σημαίνει ότι μπορούμε να δούμε στον ‘σωλήνα' του πληθωρισμού που αναμένεται ότι αυτός θα είναι υψηλότερος από το 3%», δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, προσθέτοντας ότι «θα υπάρχει έμμεσος αντίκτυπος στα τρόφιμα, σε προϊόντα και υπηρεσίες εφέτος και το επόμενο έτος».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
