Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ενέκρινε, αν και με επιφυλάξεις, τη συμφωνία-πλαίσιο που υπέγραψε τη νύχτα η Ουάσιγκτον για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Την ίδια στιγμή, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν την άρση του αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια, εξέλιξη που σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας φάσης αποκλιμάκωσης στην περιοχή.
Σε μήνυμά του, ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ διευκρίνισε ότι ενέκρινε τη συμφωνία παρά την ύπαρξη «αντίθετης γνώμης», χωρίς να αποκαλύψει περαιτέρω λεπτομέρειες. Η συμφωνία, γνωστή ως «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», αποτελεί το πρώτο βήμα προς μια πιθανή οριστική ειρηνευτική συνθήκη.
Ωστόσο, παραμένει αβέβαιη η έναρξη των διμερών συνομιλιών που είχαν προγραμματιστεί στην Ελβετία, καθώς ο αμερικανός αντιπρόεδρος ανέβαλε το ταξίδι του. Οι διαπραγματεύσεις, διάρκειας 60 ημερών, θα επικεντρωθούν στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και ενδέχεται να παραταθούν αν υπάρξει συναίνεση μεταξύ των μερών.
Αναβολές και τεχνικές δυσκολίες
Η επίσημη τελετή υπογραφής της συμφωνίας επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στο Μπίργκενστοκ της Ελβετίας, ωστόσο τόσο ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς όσο και ο πακιστανός πρωθυπουργός Σαμπάζ Σαρίφ ανέβαλαν τα ταξίδια τους. Σύμφωνα με ανακοίνωση της αμερικανικής προεδρίας, «οι λεπτομέρειες αυτών των διαπραγματεύσεων δεν ήταν ποτέ απλές ούτε προβλέψιμες».
Το πρωτόκολλο υπογράφηκε εξ αποστάσεως από τους προέδρους των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν. Ο Χαμενεΐ τόνισε ότι η συμμετοχή σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις «δεν συνεπάγεται αποδοχή των απόψεων του εχθρού».
Αποκατάσταση εμπορικών ροών
Μετά τη συμφωνία, η κίνηση στο στενό του Ορμούζ έχει επανεκκινήσει. Οι αμερικανικές δυνάμεις επέτρεψαν τη διέλευση άνω των δέκα πλοίων, ενώ η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι κάθε πλοίο θα πρέπει να υποβάλλει αίτημα σε νέο κυβερνητικό οργανισμό. Οι διελεύσεις θα πραγματοποιούνται «ατελώς» για περίοδο 60 ημερών, όπως προβλέπει η συμφωνία.
Αντιδράσεις στις ΗΠΑ και στο Ιράν
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τη συμφωνία «επιτυχία», επισημαίνοντας την πτώση των τιμών του πετρελαίου σε προπολεμικά επίπεδα. Ωστόσο, δέχθηκε επικρίσεις από μερίδα του αμερικανικού Τύπου και πολιτικούς των Ρεπουμπλικάνων, που θεωρούν τη συμφωνία ευνοϊκή για το Ιράν.
Η Τεχεράνη, σύμφωνα με τη συμφωνία, αναμένει την αποδέσμευση 300 δισ. δολαρίων από παγωμένους πόρους στο εξωτερικό και την άρση αμερικανικών κυρώσεων στις εξαγωγές πετρελαίου. Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορική», ενώ ο επικεφαλής διαπραγματευτής και πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ έκανε λόγο για «αποτυχία των ΗΠΑ».
Αντιδράσεις στο Ισραήλ
Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου απέφυγε να σχολιάσει άμεσα τη συμφωνία, αν και αυτή επικρίνεται έντονα στο Ισραήλ. Ο αμερικανός αντιπρόεδρος Βανς απάντησε δηκτικά, καλώντας το Τελ Αβίβ «να αντιληφθεί την πραγματικότητα» και να διατηρήσει τη «σχέση ζωτικής σημασίας» με τις ΗΠΑ.
Παρά την αποκλιμάκωση, οι ισραηλινές δυνάμεις συνεχίζουν επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολά στον νότιο Λίβανο, με νέες συγκρούσεις και απώλειες, γεγονός που δείχνει ότι η πλήρης ειρήνευση στην περιοχή απέχει ακόμη.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
