Ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε ότι το στενό του Ορμούζ θα είναι «εντελώς ανοικτό» την Παρασκευή, ημερομηνία κατά την οποία προγραμματίζεται η τελετή υπογραφής της συμφωνίας-πλαισίου ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
«Πλοία, ανάμεσά τους πολλά φορτωμένα πετρέλαιο, έχουν αρχίσει να βγαίνουν από το στενό», δήλωσε ο αμερικανός πρόεδρος μέσω Truth Social, ενώ είχε ζητήσει από τα «πλοία όλου του κόσμου να βάλουν μπροστά τις μηχανές» ώστε «να ρεύσει το πετρέλαιο!».
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι τρία δεξαμενόπλοια με αργό και δύο φορτηγά με εμπορεύματα διέσχισαν τη θαλάσσια περιοχή που βρισκόταν υπό αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό.
Σύμφωνα με ανώτερο αμερικανό αξιωματούχο, η συμφωνία-πλαίσιο έχει ήδη υπογραφεί ηλεκτρονικά από τον Ντόναλντ Τραμπ, τον αντιπρόεδρό του Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου και κύριο διαπραγματευτή της Τεχεράνης, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ.
Το περιεχόμενο της συμφωνίας παραμένει μη δημοσιοποιημένο, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν αμφιβολίες για τα ζητήματα στα οποία οι δύο πλευρές διαφωνούν, παρά τις εντατικές διαπραγματεύσεις.
Η συμφωνία «θα φέρει ειρήνη στην περιοχή», υποσχέθηκε ο Ντόναλντ Τραμπ, σημειώνοντας στη σύνοδο της G7 στην Εβιάν ότι θέλει να δημοσιοποιήσει το κείμενο, καθώς «είναι πολύ δυνατό».
Ο ίδιος άφησε να εννοηθεί πως την Παρασκευή, μετά την τελετή υπογραφής στη Γενεύη, θα κηρύξει την έναρξη εξηκονθήμερης περιόδου συνομιλιών για την οριστική συμφωνία.
Επιφυλάξεις από την Τεχεράνη
Πιο επιφυλακτικός εμφανίστηκε ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας, Αμπάς Αραγτσί, ο οποίος επισήμανε ότι υπάρχει «παθητικό δεσμεύσεων αθετημένων, ανεφάρμοστων, εγκαταλελειμμένων» που λαμβάνεται υπόψη στη διαδικασία.
Παράλληλα, τόνισε ότι η Τεχεράνη καταβάλλει προσπάθειες ώστε μέσω της συμφωνίας να δημιουργηθούν «οικονομικές ευκαιρίες για τη χώρα».
Αβεβαιότητα και έλλειψη εμπιστοσύνης
Οι πρώτες πληροφορίες για το περιεχόμενο της συμφωνίας προέρχονται από ιρανικά ΜΜΕ, σύμφωνα με τα οποία προβλέπεται «το άμεσο και οριστικό τέλος του πολέμου και των στρατιωτικών επιχειρήσεων στα διάφορα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Το Ιράν σκοπεύει να εφαρμόζει χρεώσεις για υπηρεσίες σε πλοία στο στενό του Ορμούζ, αντί για τέλος διέλευσης, όπως δεν επιθυμούν οι ΗΠΑ. Επίσης, η αμερικανική πλευρά φέρεται να δεσμεύτηκε για αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων και αποζημιώσεις, κάτι που δεν έχει επιβεβαιωθεί από αμερικανικές πηγές.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, υπογράμμισε ότι η Τεχεράνη δεν έχει «εμπιστοσύνη» ούτε στις ΗΠΑ ούτε στο Ισραήλ, παρά τις διαβεβαιώσεις για τερματισμό των εχθροπραξιών.
Αντιδράσεις από το Ισραήλ
Οι συγκρούσεις μεταξύ των ισραηλινών δυνάμεων και της Χεζμπολά φαίνεται να είχαν περιοριστεί, ωστόσο ένας ισραηλινός βομβαρδισμός προκάλεσε νέο θύμα στον νότο. Η Χεζμπολά απάντησε με ρουκέτες και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, απωθώντας ισραηλινή μονάδα.
Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι ο στρατός θα παραμείνει στον Λίβανο, στη Συρία και στη Λωρίδα της Γάζας «για όσο είναι απαραίτητο», τονίζοντας ότι ο πόλεμος εναντίον του Ιράν απέτρεψε «πυρηνικό όλεθρο».
Ανάσα για τις αγορές, ανησυχία στην περιοχή
Η ανακοίνωση της συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου, που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, προκάλεσε ανακούφιση στις διεθνείς αγορές και πτώση σχεδόν 5% στις τιμές του πετρελαίου, με το Brent να διαμορφώνεται στα 83,17 δολάρια το βαρέλι.
Ωστόσο, πολίτες στην περιοχή εξέφρασαν σκεπτικισμό. «Ο ιρανικός λαός δεν κέρδισε τίποτα με αυτή τη συμφωνία», δήλωσε ο Αριά, καθηγητής αγγλικών στην Τεχεράνη, προσθέτοντας ότι «ο Τραμπ δεν είναι σύμμαχός του».
Στον Λίβανο, εκτοπισμένοι κάτοικοι σκέφτονται να επιστρέψουν στις εστίες τους, παρά τις καταστροφές. «Ακόμη κι αν δεν απομένουν παρά συντρίμμια, θα στήσουμε σκηνή και θα μείνουμε», είπε η Χάνα αλ Τζάμα, εκφράζοντας «ευχαριστίες» προς το Ιράν.
Οι επόμενες κινήσεις
Οι εξήντα ημέρες διαπραγματεύσεων που ξεκινούν την Παρασκευή θα επικεντρωθούν σε τέσσερα θέματα: την άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν, το πυρηνικό πρόγραμμα, την «ανοικοδόμηση» και «οικονομική ανάπτυξη» της χώρας, καθώς και τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης για την εφαρμογή των δεσμεύσεων.
Η Τεχεράνη θα επιδιώξει η τελική συμφωνία να υποστηριχθεί «με απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών».
Σε δηλώσεις του στη New York Times, ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι μέρος των διαπραγματεύσεων αφορά την αποδοχή από το Ιράν μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου για 30 χρόνια, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συμβιβασμού για 15 χρόνια.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
