Οι Ούγγροι βουλευτές ενέκριναν με συντριπτική πλειοψηφία την εισαγωγή στο Σύνταγμα του ορίου των οκτώ ετών για τη θητεία του πρωθυπουργού, κίνηση που εμποδίζει την επιστροφή του εθνικιστή Βίκτορ Όρμπαν στην εξουσία.
Η συνταγματική αναθεώρηση, που αποτελούσε προεκλογική δέσμευση του συντηρητικού ευρωπαϊστή Πέτερ Μάγιαρ, στοχεύει στον τερματισμό των 16 ετών διακυβέρνησης του Όρμπαν. Το κοινοβούλιο ενέκρινε την πρόταση χάρη στη συνταγματική πλειοψηφία του κόμματος Tisza.
Η τροποποίηση προβλέπει ανώτατο όριο οκτώ ετών, συνεχόμενων ή μη, για τη θητεία του πρωθυπουργού και εγκρίθηκε με 135 ψήφους υπέρ, 50 κατά και 6 αποχές.
Ο Μάγιαρ είχε δηλώσει στις 26 Μαΐου ότι «μια απεριόριστη εξουσία τελειώνει πάντα, σε οποιοδήποτε δημοκρατικό σύστημα, με την απώλεια κάθε έννοιας αυτοσυγκράτησης», τονίζοντας την ανάγκη να διασφαλιστεί η θεσμική ισορροπία.
Όπως πρόσθεσε, «από ένα σημείο και μετά, δεν υπάρχει πλέον καμιά διάκριση μεταξύ των συμφερόντων του κράτους και αυτών του ηγέτη και είναι απαραίτητο να αναγκάζεται κάθε αιρετός να σκέφτεται τη διαδοχή του».
Στόχος η αποκατάσταση του κράτους δικαίου
Για τον Μάγιαρ, που ανήλθε στην εξουσία μετά από μεγάλη εκλογική νίκη, η μεταρρύθμιση αποτελεί βασικό πυλώνα του προγράμματός του για την αποκατάσταση του κράτους δικαίου και την ενίσχυση της θεσμικής ισορροπίας.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει το όριο των θητειών ως μέτρο αποτροπής της συγκέντρωσης εξουσίας στα χέρια ενός προσώπου.
Το κόμμα Fidesz του Όρμπαν, πλέον στην αντιπολίτευση, αντιτάχθηκε στην αλλαγή, υποστηρίζοντας ότι περιορίζει τη λαϊκή βούληση.
Ευρύτερες θεσμικές αλλαγές
Πρόκειται για τη 16η συνταγματική τροποποίηση στην Ουγγαρία από το 2011. Παρόμοιοι περιορισμοί θητείας εφαρμόζονται διεθνώς κυρίως σε προεδρικά συστήματα.
Στην Ουγγαρία, ο πρόεδρος έχει κυρίως εθιμοτυπικό ρόλο και μπορεί να επανεκλεγεί μόνο μία φορά για δεύτερη πενταετή θητεία.
Ο νέος νόμος δεν αποκλείει οριστικά την επιστροφή του Όρμπαν, καθώς θα μπορούσε να ανακληθεί με νέα συνταγματική αναθεώρηση, η οποία απαιτεί πλειοψηφία δύο τρίτων.
Κατάργηση του Γραφείου προστασίας της κυριαρχίας
Το κόμμα Tisza προχώρησε επίσης στην κατάργηση διάταξης που αναφερόταν σε «ανεξάρτητο όργανο αρμόδιο για τη διαφύλαξη της ταυτότητας της χώρας και της χριστιανικής της κουλτούρας».
Η αλλαγή αυτή ανοίγει τον δρόμο για την κατάργηση του Γραφείου προστασίας της κυριαρχίας έως το τέλος του μήνα. Η υπηρεσία, που είχε ιδρυθεί από τον Όρμπαν το 2024, είχε κατηγορήσει μέσα ενημέρωσης και ΜΚΟ ότι εξυπηρετούν ξένα συμφέροντα, στοχοποιώντας κυρίως επικριτές της κυβέρνησης.
Μετά την εκλογική νίκη του Μάγιαρ στις 12 Απριλίου, η υπηρεσία δεν έχει δημοσιεύσει καμία επίσημη αναφορά. Το κοινοβούλιο αναμένεται να αποφασίσει για τη διάλυσή της έως το τέλος Ιουνίου.