Η συμφωνία που ανακοίνωσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή και την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ συνιστά μια «δυνητικά σημαντική πρόοδο», σύμφωνα με τη δήλωση της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφάλειας, Κάγια Κάλας, μετά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στο Λουξεμβούργο.
Η Κ. Κάλας σημείωσε ότι η συμφωνία μπορεί να δημιουργήσει τον απαραίτητο πολιτικό χώρο για ουσιαστικότερες διαπραγματεύσεις γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και άλλα κρίσιμα ζητήματα ασφαλείας. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, «η δυσκολότερη φάση των συνομιλιών βρίσκεται ακόμη μπροστά μας».
Η Ύπατη Εκπρόσωπος αποκάλυψε πως είχε πρόσφατα επαφές με Ιρανούς και Άραβες αξιωματούχους του Κόλπου, ενώ οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ συζήτησαν τον τρόπο με τον οποίο η Ένωση μπορεί να συμμετάσχει ενεργά στην επόμενη φάση. «Από την οικονομική της ισχύ έως την εξειδικευμένη γνώση της στον πυρηνικό τομέα, η ΕΕ είναι έτοιμη να συμβάλει σε μια βιώσιμη και διαρκή λύση», ανέφερε, χαιρετίζοντας τις διπλωματικές προσπάθειες των διαμεσολαβητών, ιδίως του Πακιστάν, του Κατάρ και άλλων περιφερειακών εταίρων.
Ασφάλεια στη ναυσιπλοΐα και περιφερειακές πρωτοβουλίες
Κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων, δόθηκε έμφαση στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ. Η Κ. Κάλας, απαντώντας σε ερώτηση για την πιθανή συμμετοχή της ευρωπαϊκής επιχείρησης Aspides στις διεθνείς προσπάθειες προστασίας, ανέφερε ότι έχουν προηγηθεί εντατικές διαβουλεύσεις μεταξύ υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας της ΕΕ.
Όπως εξήγησε, η επιχείρηση Aspides θα συνεχίσει να επικεντρώνεται στην προστασία της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ η γαλλοβρετανική πρωτοβουλία θα αναλάβει δράση στο Στενό του Ορμούζ. «Τα δύο σχήματα αλληλοσυμπληρώνονται», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η ενίσχυση της ασφάλειας στις δύο περιοχές παραμένει αλληλένδετη, ειδικά μετά τις απειλές των Χούθι για νέες επιθέσεις κατά της ναυσιπλοΐας.
Στήριξη προς τον Λίβανο και την Παλαιστίνη
Η Κ. Κάλας ανακοίνωσε ότι η ΕΕ ενέκρινε πακέτο στήριξης ύψους 100 εκατ. ευρώ προς τις λιβανικές ένοπλες δυνάμεις, με στόχο την ενίσχυση της κρατικής εξουσίας και τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ.
Αναφορικά με τη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, υπενθύμισε πως η ΕΕ έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις σε εξτρεμιστές Ισραηλινούς εποίκους και στελέχη της Χαμάς. Ωστόσο, παρά τις εισηγήσεις αρκετών κρατών-μελών για περαιτέρω μέτρα, δεν επιτεύχθηκε ομοφωνία. Η Κάλας δήλωσε ότι θα ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάσει επιλογές για πιθανά εμπορικά μέτρα, όπως περιορισμούς στις εισαγωγές προϊόντων από παράνομους ισραηλινούς οικισμούς.
Ουκρανία, Ρωσία και νέες κυρώσεις
Στο ουκρανικό ζήτημα, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας καταδίκασε τις νέες ρωσικές επιθέσεις κατά του Κιέβου, οι οποίες, όπως είπε, προκάλεσαν απώλειες αμάχων και ζημιές στον ιστορικό καθεδρικό ναό της πρωτεύουσας. «Η Μόσχα δεν δείχνει καμία πρόθεση να τερματίσει τον πόλεμο. Ο πόλεμος του Πούτιν έχει φτάσει σε αδιέξοδο και γι' αυτό η Ρωσία στρέφεται όλο και περισσότερο εναντίον αμάχων», επισήμανε, χαρακτηρίζοντας τις επιθέσεις πλήγμα κατά της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ουκρανίας.
Οι υπουργοί Εξωτερικών συμφώνησαν ότι η ΕΕ πρέπει να συνεχίσει τη στήριξη προς το Κίεβο και να εντείνει την πίεση προς τη Ρωσία. Εγκρίθηκε νέο πακέτο κυρώσεων που στοχεύει το ρωσικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα, τον «σκιώδη στόλο» μεταφοράς πετρελαίου, δίκτυα υβριδικού πολέμου και πρόσωπα που απειλούν τη σταθερότητα της Μολδαβίας.
Παράλληλα, οι υπουργοί ζήτησαν την ταχεία προώθηση του 21ου πακέτου κυρώσεων. Η Κ. Κάλας ανέφερε ότι οι δυτικές κυρώσεις έχουν ήδη κοστίσει στη ρωσική οικονομία από ένα έως 1,3 τρισ. ευρώ, ποσά που δεν μπορούν πλέον να χρηματοδοτήσουν τον πόλεμο.
Η Ύπατη Εκπρόσωπος τάχθηκε υπέρ της περαιτέρω διεθνούς απομόνωσης της Ρωσίας, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να «στρώνει κόκκινο χαλί» σε καλλιτέχνες και αθλητές που στηρίζουν ενεργά την πολεμική πολιτική του Κρεμλίνου.
Ενταξιακή πορεία Ουκρανίας και Μολδαβίας
Τέλος, η Κ. Κάλας ανακοίνωσε ότι αργότερα εντός της ημέρας, η Ουκρανία και η Μολδαβία θα πραγματοποιήσουν ένα ακόμη βήμα στην ευρωπαϊκή τους πορεία, με το άνοιγμα των πρώτων κεφαλαίων των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. «Το μέλλον της Ουκρανίας και της Μολδαβίας βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ένταξή τους θα κάνει και την Ευρώπη ισχυρότερη», κατέληξε.