Σε μια αίθουσα του εμβληματικού μουσείου Γκούγκενχαϊμ στη Νέα Υόρκη, ομάδα φοιτητών της Ιατρικής Σχολής Icahn School of Medicine at Mount Sinai συμμετέχει σε μια διαφορετική εκπαιδευτική εμπειρία. Αντί για στηθοσκόπια και ιατρικές εξετάσεις, οι φοιτητές καλούνται να «παρατηρήσουν» ασθενείς μέσα από τα έργα τέχνης του μουσείου, στο πλαίσιο ενός πρωτοποριακού μαθήματος που συνδέει την Τέχνη με την Ιατρική.
Το μάθημα «The Pulse of Art» διδάσκεται από τον κορυφαίο αιματολόγο Μπάρι Κόλερ (Barry S. Coller), αντιπρόεδρο στο Rockefeller University Hospital και συνδιευθυντή του Ινστιτούτου για την Παγκόσμια Έρευνα των Λοιμωδών Ασθενειών του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος», και από την ιστορικό τέχνης και επιμελήτρια εκθέσεων Μπόμπι Κόλερ (Bobbi Coller. Οι δύο επιστήμονες θα παρουσιάσουν την πρωτοβουλία τους στο φετινό συνέδριο του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος «SNF Nostos» στην Αθήνα.
Το μάθημα επιχειρεί να γεφυρώσει δύο φαινομενικά διαφορετικούς κόσμους – την Τέχνη και την Ιατρική – οι οποίοι, όπως σημειώνουν οι Κόλερ, μοιράζονται έναν κοινό στόχο: την κατανόηση της ανθρώπινης εμπειρίας. «Είναι διαφορετικά και συμπληρωματικά πεδία», τονίζει ο Μπάρι Κόλερ. «Και τα δύο συνδέουν πτυχές της δημιουργικότητας και της πρωτοτυπίας, παρότι χρησιμοποιούν πολύ διαφορετικά μέσα έκφρασης». Η Μπόμπι Κόλερ προσθέτει ότι «η ανθρωπιά και η συμπόνοια για την ανθρώπινη κατάσταση είναι κεντρικές και στους δύο τομείς».
Ο Γκόγια ως γέφυρα Τέχνης και Ιατρικής
Ένα από τα έργα που χρησιμοποιούνται στο μάθημα είναι η «Αυτοπροσωπογραφία με τον γιατρό Αριέτα» του Φρανθίσκο Γκόγια. Ο πίνακας, φιλοτεχνημένος το 1820, απεικονίζει τον Γκόγια άρρωστο και εξαντλημένο, να στηρίζεται από τον γιατρό του. Η Μπόμπι Κόλερ τον χαρακτηρίζει «ασυνήθιστο», καθώς ο καλλιτέχνης παρουσιάζει τον εαυτό του ευάλωτο, σε πλήρη εξάρτηση από άλλον άνθρωπο.
Οι φοιτητές καλούνται να παρατηρήσουν λεπτομέρειες όπως την ωχρότητα του δέρματος ή τη στάση του σώματος, καλλιεργώντας την ικανότητα παρατήρησης, θεμελιώδη δεξιότητα για κάθε γιατρό. Παράλληλα, μέσα από τη μελέτη ιστορικών περιπτώσεων –όπως η ασθένεια του ίδιου του Γκόγια– μαθαίνουν να συνδέουν την ιατρική γνώση με την ανθρώπινη εμπειρία που αποτυπώνεται στην τέχνη.
«Η παρατήρηση αποτελεί τη βάση για τη διατύπωση ιατρικών διαγνώσεων και την παροχή φροντίδας», σημειώνει ο Μπάρι Κόλερ, υπογραμμίζοντας ότι η τέχνη μπορεί να ενισχύσει την ικανότητα των μελλοντικών γιατρών να κατανοούν όχι μόνο τα συμπτώματα, αλλά και την ψυχολογία των ασθενών.
Η ενσυναίσθηση ως δεξιότητα
Πέρα από την παρατηρητικότητα, το μάθημα στοχεύει στην καλλιέργεια της ενσυναίσθησης. «Μπορεί να δώσουμε ιατρικές πληροφορίες για τον πυρετό, αλλά όταν δείχνουμε έναν πίνακα όπως αυτόν του Γκόγια, οι φοιτητές βλέπουν πώς βιώνει ένας ασθενής την ασθένεια», αναφέρει η Μπόμπι Κόλερ. Μέσα από την τέχνη, οι φοιτητές αντιλαμβάνονται τη συναισθηματική διάσταση της ιατρικής πράξης.
Η ίδια τονίζει ότι «η ενσυναίσθηση δεν είναι εύκολη», αλλά μπορεί να ενισχυθεί μέσα από την παρατήρηση και τη συζήτηση για το πώς αντιλαμβανόμαστε τους άλλους και σχετιζόμαστε μαζί τους.
Η Ιατρική μέσα από την ιστορία
Ένας ακόμη πυλώνας του προγράμματος είναι η επαφή με την ιστορία της Ιατρικής. Μέσα από έργα τέχνης, οι φοιτητές μαθαίνουν για τις επιδημίες του παρελθόντος, την πρόοδο των εμβολίων και τη διαρκή εξέλιξη της επιστήμης. «Η ιστορία της Ιατρικής μάς διδάσκει την κατανόηση της εξέλιξης των ιδεών και τη μεταβλητή αβεβαιότητα των θεωριών», επισημαίνει ο Μπάρι Κόλερ.
Όπως αναφέρει, από το 1840 έως σήμερα το προσδόκιμο ζωής στις χώρες υψηλού εισοδήματος έχει διπλασιαστεί, γεγονός που αποδεικνύει τη ριζική επίδραση της επιστήμης στη ζωή του ανθρώπου. «Πρέπει να εκτιμήσουμε το τι έχει κάνει η επιστήμη και πόσο έχει αλλάξει την ικανότητά μας να αντιμετωπίζουμε τις ασθένειες», τονίζει.
Η Ιατρική στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης
Με την αυξανόμενη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην ιατρική, οι Κόλερ υπογραμμίζουν ότι η ανάγκη για ανθρωπιστική εκπαίδευση είναι πιο επιτακτική από ποτέ. «Η διατήρηση της ανθρωπιάς μέσα από την Τέχνη και τη συζήτηση για την ανθρώπινη κατάσταση θα είναι όλο και πιο σημαντική», αναφέρει η Μπόμπι Κόλερ.
Οι Μπάρι και Μπόμπι Κόλερ θα μιλήσουν για την ενίσχυση της ανθρωποκεντρικής Ιατρικής μέσα από τη σύνδεση Τέχνης και Επιστήμης την Τετάρτη 24 Ιουνίου, στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, στο πλαίσιο του συνεδρίου SNF Nostos του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος.
Το φετινό «SNF Nostos» γιορτάζει τα 30 χρόνια κοινωφελούς δράσης του Ιδρύματος, με κεντρική θεματική «Επίκεντρο ο άνθρωπος». Η διοργάνωση θα πραγματοποιηθεί από τις 21 έως τις 28 Ιουνίου στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και σε άλλα σημεία της χώρας, με πλήθος εκδηλώσεων, συζητήσεων και καλλιτεχνικών δράσεων που αναδεικνύουν τη δύναμη της ανθρώπινης δημιουργικότητας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
