Αναταραχή επικρατεί στην Αλβανία με αφορμή το τουριστικό σχέδιο του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Τραμπ, το οποίο έχει προκαλέσει κύμα διαδηλώσεων. Το σχέδιο, που αποκαλύφθηκε τον Απρίλιο 2024, αφορά τουριστική αξιοποίηση προστατευμένης περιοχής και έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.
Περισσότερα από δύο χρόνια μετά την ανακοίνωσή του, το έργο εξακολουθεί να περιβάλλεται από αδιαφάνεια και ερωτήματα για τις πραγματικές του διαστάσεις.
Οι απαρχές του σχεδίου
Ο Κούσνερ και η σύζυγός του Ιβάνκα Τραμπ γνωστοποίησαν την άνοιξη του 2024 την πρόθεσή τους να δημιουργήσουν πολυτελή ξενοδοχειακά συγκροτήματα στην Αλβανία.
Σύμφωνα με διαθέσιμες πληροφορίες και αναρτήσεις στο Instagram, πρόκειται για συγκρότημα ξενοδοχείων και βιλών στις ακτές της Βιόσα/Νάρτα, περίπου 150 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά των Τιράνων, καθώς και για τουριστικό θέρετρο στο ακατοίκητο νησί Σαζάν, πρώην στρατιωτική βάση.
Στα τέλη του 2024, η αλβανική κυβέρνηση παραχώρησε στην Atlantic Incubation Partners LLC, συνδεδεμένη με το επενδυτικό ταμείο Affinity του Κούσνερ, το καθεστώς του στρατηγικού επενδυτή.
Η απόφαση αυτή επιτρέπει την επιτάχυνση διοικητικών διαδικασιών και παροχή στήριξης από διάφορα υπουργεία, σύμφωνα με έγγραφο που επικαλείται το AFP.
Τον Ιανουάριο 2026, η Ιβάνκα Τραμπ επισκέφθηκε μαζί με ομάδα αρχιτεκτόνων και επενδυτών την περιοχή, όπου δείπνησε με τον πρωθυπουργό Εντι Ράμα.
Το ύψος της επένδυσης και η αδιαφάνεια
Η επένδυση στο νησί Σαζάν εκτιμάται στα 1,4 δισ. ευρώ, ενώ ο Εντι Ράμα έκανε λόγο για συνολικό σχέδιο ύψους «4 δισεκατομμυρίων ευρώ». Παρά ταύτα, η ταυτότητα των επενδυτών και ο ρόλος του αλβανικού κράτους παραμένουν ασαφείς.
Η Affinity Partners παρέπεμψε το AFP στην εταιρεία επικοινωνίας P2 Public Affairs, η οποία σε γραπτή δήλωσή της έκανε λόγο για «δημιουργία ενός προορισμού παγκόσμιας κλάσης» και για «μία από τις σημαντικότερες ιδιωτικές επενδύσεις στην περιοχή».
Η ιδέα αποδίδεται στον Ασερ Αμπεχσέρα, πρόεδρο της Sazan Real Estate Development LLC, εταιρείας που εμφανίζεται ως διαχειριστής του έργου. Ωστόσο, το AFP δεν κατάφερε να εντοπίσει νομικά στοιχεία ύπαρξης της εταιρείας αυτής.
Οι αλβανικές αρχές, που ρωτήθηκαν σχετικά, δεν έχουν δώσει μέχρι στιγμής απαντήσεις.
Περιβαλλοντικές και νομικές ανησυχίες
Το σχέδιο έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι οποίες κάνουν λόγο για οικολογική καταστροφή και αδιαφανείς διαδικασίες. Η παράκτια ζώνη Βιόσα-Νάρτα, στο δέλτα του ποταμού Βιόσα, είναι προστατευμένη περιοχή με πλούσια βιοποικιλότητα.
Περισσότερες από 40 ΜΚΟ απέστειλαν επιστολή στην αλβανική κυβέρνηση ζητώντας την αναστολή του έργου. Παράλληλα, εγείρονται ερωτήματα για την προέλευση των κεφαλαίων και τη νομιμότητα των διαδικασιών αγοράς γης, σε μια χώρα όπου τα ιδιοκτησιακά ζητήματα παραμένουν εξαιρετικά ευαίσθητα λόγω ιστορικών καταπατήσεων.
Χιλιάδες οικογένειες συνεχίζουν να διεκδικούν περιουσίες προγόνων τους, ενώ ορισμένες υποστηρίζουν ότι κατέχουν τίτλους για εκτάσεις που περιλαμβάνονται στο σχέδιο του ζεύγους Κούσνερ.
Διαδηλώσεις και εισαγγελική έρευνα
Η ένταση κλιμακώθηκε μετά τη δημοσίευση βίντεο στα κοινωνικά δίκτυα που δείχνουν εργασίες στην ακτή. Το περασμένο Σάββατο πραγματοποιήθηκε διαμαρτυρία στο Ζβέρνετς, όπου ιδιωτικοί φρουροί συγκρούστηκαν με διαδηλωτές, προκαλώντας τραυματισμούς.
Ακολούθησαν μαζικές κινητοποιήσεις στα Τίρανα, με χιλιάδες πολίτες να ζητούν την ακύρωση του σχεδίου και την αναγνώριση τίτλων ιδιοκτησίας.
Υπό την πίεση των γεγονότων, η ειδική εισαγγελία κατά της διαφθοράς (SPAK) ξεκίνησε έρευνα για την αλλαγή καθεστώτος της προστατευόμενης ζώνης Βιόσα/Νάρτα, την παράκαμψη διαγωνιστικών διαδικασιών και την προέλευση των κεφαλαίων για την αγορά γης.
Το SPAK επιβεβαίωσε την έναρξη έρευνας, χωρίς να αποκαλύψει περαιτέρω λεπτομέρειες. Νέες διαδηλώσεις έχουν προγραμματιστεί για απόψε στα Τίρανα και στην Αυλώνα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
