Οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, παραμένει «ζωντανός» και «εμπλέκεται ολοένα και περισσότερο» στη διακυβέρνηση της χώρας, σύμφωνα με δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Οι δηλώσεις έγιναν την ώρα που οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου φαίνεται να έχουν περιέλθει σε στασιμότητα.
«Πιστεύω ότι υπάρχουν ενδείξεις που δείχνουν ότι εμπλέκεται ολοένα και περισσότερο, σε κάποιο βαθμό, μολονότι όλες οι επικοινωνίες του γίνονται γραπτώς και μέσω τρίτων», ανέφερε ο Ρούμπιο κατά τη διάρκεια ακρόασης στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας.
Ο Αμερικανός υπουργός ενημέρωσε τους γερουσιαστές ότι το Ιράν έχει αποδεχθεί να διαπραγματευτεί ορισμένες πτυχές του πυρηνικού προγράμματός του, τις οποίες προηγουμένως αρνούνταν να συζητήσει. Ωστόσο, τόνισε πως δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι οι συνομιλίες θα καταλήξουν σε συμφωνία για τον τερματισμό του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου στο Ιράν.
Κύρια προϋπόθεση, όπως είπε, είναι το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. «Το Ιράν πρέπει να ανακοινώσει με σαφήνεια ότι το Ορμούζ είναι πλέον ανοιχτό» και να δεσμευτεί ότι θα διαπραγματευτεί για τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν σκοπεύει να προσφέρει χαλάρωση των κυρώσεων μόνο για το άνοιγμα των Στενών, καθώς η άρση τους θα εξαρτηθεί από τη συμμόρφωση της Τεχεράνης με τις προϋποθέσεις του πυρηνικού της προγράμματος.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας επισήμανε ότι η «συμβατική» αμυντική ασπίδα του Ιράν έχει αποδυναμωθεί σημαντικά λόγω του πολέμου, αν και η χώρα εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικό αριθμό μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Η κατάθεση Ρούμπιο και οι αντιδράσεις στο Κογκρέσο
Η σημερινή κατάθεση του Ρούμπιο, ο οποίος είναι επίσης σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Τραμπ, αποτελεί την πρώτη δημόσια τοποθέτησή του για το θέμα. Μέχρι σήμερα είχε ενημερώσει τα μέλη του Κογκρέσου μόνο σε κλειστές συνεδριάσεις σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν. Ο υπουργός Εξωτερικών αναμένεται να δώσει ακόμη τρεις δημόσιες καταθέσεις εντός των επόμενων ημερών.
Ο Ρούμπιο, που διετέλεσε γερουσιαστής εκπροσωπώντας τη Φλόριντα έως τον Ιανουάριο του 2025, αντιμετώπισε ερωτήσεις από τους πρώην συναδέλφους του, οι οποίοι εξέφρασαν την ελπίδα να παρουσιάσει μια σαφή στρατηγική για τον τερματισμό του πολέμου.
Η Δημοκρατική Τζιν Σαχίν, κορυφαίο στέλεχος των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων, επέκρινε τον υπουργό επειδή δεν έχει ενημερώσει επαρκώς το Κογκρέσο για τα σχέδια της κυβέρνησης. «Όταν μιλώ με τους ψηφοφόρους μου, ζητούν οικονομική στήριξη στο εσωτερικό (των ΗΠΑ), όχι αλλαγή καθεστώτος στην Αβάνα ή το Καράκας ή την Τεχεράνη», υπογράμμισε η Σαχίν.