Το Μόνιμο Διαιτητικό Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η Βρετανία δεν υποχρεούται να καταβάλει στη Ρουάντα δεκάδες εκατομμύρια λίρες για την ακυρωθείσα συμφωνία απέλασης αιτούντων άσυλο. Η απόφαση βάζει τέλος σε μια μακρά νομική διαμάχη που αφορούσε το επίμαχο σχέδιο μεταφοράς μεταναστών στη χώρα της Αφρικής.
Ο διακυβερνητικός οργανισμός με έδρα τη Χάγη απέρριψε όλες τις οικονομικές αξιώσεις της Ρουάντας. Η τελευταία υποστήριζε ότι το Λονδίνο όφειλε να τηρήσει τους όρους της συμφωνίας, παρά την ακύρωσή της το 2024 από τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ. Η συμφωνία είχε καταρτιστεί από την προηγούμενη Συντηρητική κυβέρνηση και προέβλεπε πληρωμές προς τη Ρουάντα για τη φιλοξενία μεταναστών που είχαν φτάσει παράτυπα στη Βρετανία.
Σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα, το Κιγκάλι ζητούσε αποζημίωση τουλάχιστον 60 εκατομμυρίων λιρών. Ωστόσο, το τριμελές δικαστήριο έκρινε κατά πλειοψηφία ότι η Ρουάντα είχε συμφωνήσει, μέσω διπλωματικών σημειώσεων τον Νοέμβριο του 2024, «να παραιτηθεί από τυχόν πρόσθετες πληρωμές από το Ηνωμένο Βασίλειο τον Απρίλιο του 2025 και τον Απρίλιο του 2026».
Η απόφαση εκδόθηκε στις 15 Μαΐου, ενώ οι λεπτομέρειες δόθηκαν στη δημοσιότητα σήμερα. Τελικά, μόνο τέσσερα άτομα μετέβησαν οικειοθελώς στη Ρουάντα στο πλαίσιο της συμφωνίας, η οποία είχε συναντήσει σημαντικά νομικά εμπόδια πριν την ακύρωσή της.
Η κυβέρνηση της Ρουάντας δήλωσε ότι σέβεται την απόφαση, επισημαίνοντας πως τα ζητήματα ήταν περίπλοκα και επιδεκτικά διαφορετικών νομικών ερμηνειών. Από την πλευρά της, η βρετανική κυβέρνηση ανέφερε ότι υπερασπίστηκε «σθεναρά» τη θέση της, κατηγορώντας τους Συντηρητικούς πως «σπατάλησαν χρόνο και 700 εκατομμύρια λίρες από τα χρήματα των φορολογουμένων για να στείλουν τέσσερις εθελοντές στη Ρουάντα».
Επιπτώσεις στις διμερείς σχέσεις
Οι σχέσεις ανάμεσα στη Βρετανία και τη Ρουάντα είχαν ήδη επιβαρυνθεί από το 2023, όταν το Λονδίνο περιόρισε μέρος της βοήθειας προς το Κιγκάλι, επικαλούμενο τον ρόλο της Ρουάντας στον πόλεμο στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Η Ρουάντα κατηγορείται ότι υποστηρίζει την οργάνωση M23 στο ανατολικό Κονγκό, κάτι που η ίδια διαψεύδει, αποδίδοντας τις ευθύνες στις δυνάμεις της ΛΔ Κονγκό και του Μπουρούντι για τις συγκρούσεις που έχουν προκαλέσει χιλιάδες θανάτους και εκτοπισμούς.