Ο επικεφαλής του Πενταγώνου Πιτ Χέγκσεθ αποτελεί το πλέον προβεβλημένο όνομα που θα συμμετάσχει στο κεντρικό φόρουμ άμυνας της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού, το οποίο ξεκινά σήμερα. Εντούτοις, καμία ανώτατη κυβερνητική εκπροσώπηση από την Κίνα δεν θα δώσει το παρών.
Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, στο φόρουμ «Διάλογος του Σάνγκρι-Λα» στη Σιγκαπούρη δεν θα συμμετάσχει ο Κινέζος υπουργός Άμυνας Ντονγκ Ζουν. Το γεγονός αυτό προσελκύει την προσοχή, καθώς στο συνέδριο λαμβάνουν μέρος στρατιωτικοί ηγέτες και ειδικοί από περίπου 45 χώρες.
Αναλυτές θεωρούν ότι η αποστολή χαμηλόβαθμης κινεζικής αντιπροσωπείας, κυρίως από στρατιωτικούς εμπειρογνώμονες, αντανακλά την αυξανόμενη αυτοπεποίθηση του Πεκίνου. Ο ασιατικός γίγαντας φαίνεται να επιλέγει να μην εκπροσωπείται πλέον σε τόσο υψηλό επίπεδο.
Η αμερικανική παρουσία και οι γεωπολιτικές ισορροπίες
Η συμμετοχή του Χέγκσεθ στο φόρουμ πραγματοποιείται δύο εβδομάδες μετά την επίσημη επίσκεψη του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα. Κατά τη διάρκεια αυτής, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ είχε προειδοποιήσει τις ΗΠΑ για το ζήτημα της Ταϊβάν.
Ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι δεν έχει αποφασίσει ακόμη εάν οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν τις πωλήσεις στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ταϊβάν, χαρακτηρίζοντας τις ως «καλό διαπραγματευτικό εργαλείο». Παράλληλα, τόνισε πως «δεν θέλω να έχουμε κάποιον που θα πει ‘ας ανεξαρτητοποιηθούμε’».
Η αυριανή ομιλία του Χέγκσεθ αναμένεται, σύμφωνα με τον ερευνητή του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων της Σιγκαπούρης Ο Έι Σαν, να είναι «αρκετά δηκτική προς την Κίνα», με κύριο αποδέκτη το αμερικανικό κοινό. Όπως σημείωσε, «με τον Τραμπ όλα είναι υπό διαπραγμάτευση… ακόμη και χρησιμοποιώντας την Ταϊβάν ως εργαλείο διαπραγμάτευσης».
Η κινεζική στάση και οι αντιδράσεις
Το 2024 ο Ντονγκ Ζουν είχε συμμετάσχει στον «Διάλογο του Σάνγκρι-Λα», όπου είχε συναντηθεί με τον τότε ομόλογό του των ΗΠΑ, Λόιντ Όστιν. Ωστόσο, πέρυσι απουσίαζε, καθώς, όπως σχολίασε ο ερευνητής του ISEAS-Yusof Ishak, Γουίλιαμ Τσουνγκ, «η Κίνα δεν επιθυμούσε τον διάλογο» με τον Χέγκσεθ.
Στο περσινό φόρουμ, ο Αμερικανός υπουργός είχε χαρακτηρίσει την Κίνα απειλή για την περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού, καλώντας τους συμμάχους των ΗΠΑ να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες. Οι δηλώσεις αυτές είχαν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από το Πεκίνο, το οποίο κατηγόρησε την Ουάσινγκτον για δημιουργία εντάσεων.
Αντιμετώπιση των επικρίσεων και περιφερειακή δυναμική
Φέτος, το κινεζικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι η χώρα θα εκπροσωπηθεί από τον υποστράτηγο Μενγκ Σιανγκτσίνγκ, καθηγητή και αναπληρωτή επικεφαλής του Ινστιτούτου Στρατηγικών Ερευνών στο Πανεπιστήμιο Εθνικής Άμυνας. Ο Μενγκ ηγείται ομάδας ειδικών από την Ακαδημία Στρατιωτικών Επιστημών και το Πολεμικό Ναυτικό.
Σε άρθρο του για το think tank Lowy Institute, ο Γουίλιαμ Τσουνγκ εκτιμά ότι η απουσία του Ντονγκ Ζουν φέτος αποδεικνύει την αυξημένη αυτοπεποίθηση της Κίνας. Όπως επισημαίνει, «η Κίνα έχει πλέον γίνει μια σημαντική περιφερειακή δύναμη, επομένως δεν χρειάζεται πραγματικά να στείλει τον υπουργό Άμυνας».
Ωστόσο, η απουσία αυτή αφήνει το Πεκίνο χωρίς υψηλόβαθμο αξιωματούχο για να απαντήσει στις πιθανές επικρίσεις της Ουάσινγκτον γύρω από την Ταϊβάν ή τη Νότια Σινική Θάλασσα. Ο Τσουνγκ υπογράμμισε ότι, «καθώς η εικόνα της αμερικανικής ηγεσίας επιδεινώνεται», η Κίνα θα μπορούσε να αξιοποιήσει την ευκαιρία για να μειώσει τις περιφερειακές εντάσεις και να επαναλάβει τη θέση της πως η στρατιωτική επιλογή για την Ταϊβάν αποτελεί «έσχατη λύση».