Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την ενίσχυση των υγειονομικών ελέγχων στα σύνορα της χώρας λόγω του ιού Έμπολα, μετά τη μόλυνση Αμερικανού πολίτη που βρίσκεται στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, όπου έχει ξεσπάσει επιδημία. Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (CDC), τα μέτρα περιλαμβάνουν ελέγχους για ταξιδιώτες από τις πληγείσες αφρικανικές χώρες και προσωρινό περιορισμό στη χορήγηση βίζας σε όσους έχουν ταξιδέψει στις συγκεκριμένες περιοχές.
Οι ανακοινώσεις έγιναν μετά την απόφαση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) να κηρύξει την επιδημία στη ΛΔ Κονγκό διεθνή υγειονομική έκτακτη ανάγκη. Τα CDC είχαν ήδη επισημάνει ότι εργάζονται «για τον επαναπατρισμό με πλήρη ασφάλεια ενός μικρού αριθμού Αμερικανών που έχουν επηρεαστεί άμεσα από αυτή την επιδημία».
Σύμφωνα με το BBC, ο Αμερικανός που μολύνθηκε είναι γιατρός ο οποίος εργαζόταν από το 2023 σε νοσοκομείο της Μπούνια, στην επαρχία Ιτούρι – επίκεντρο της κρίσης. Ο Σατίς Πιλάι, αρμόδιος για τη διαχείριση του Έμπολα στα CDC, ανέφερε ότι ο γιατρός εμφάνισε «συμπτώματα στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου και βρέθηκε θετικός αργά την Κυριακή», ενώ έχει ξεκινήσει η διαδικασία μεταφοράς του στη Γερμανία για ιατρική περίθαλψη.
Τα CDC υπογράμμισαν πως «ο άμεσος κίνδυνος για το ευρύ κοινό στις ΗΠΑ είναι μικρός», αλλά η κατάσταση θα αξιολογείται διαρκώς με πιθανές προσαρμογές στα μέτρα δημόσιας υγείας. Παράλληλα, επιβλήθηκαν περιορισμοί εισόδου στις ΗΠΑ για αλλοδαπούς που έχουν ταξιδέψει σε Ουγκάντα, ΛΔ Κονγκό ή Νότιο Σουδάν τις τελευταίες 21 ημέρες, ενώ η πρεσβεία των ΗΠΑ στην Καμπάλα ανέστειλε προσωρινά την έκδοση βίζας.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε «ανήσυχος» για την εξάπλωση του ιού, σημειώνοντας ότι «πιστεύει πως περιορίζεται στην Αφρική, αλλά παρουσιάζει έξαρση».
Η επιδημία και τα δεδομένα
Για το στέλεχος του ιού Έμπολα που ευθύνεται για την παρούσα επιδημία δεν υπάρχει ούτε εμβόλιο ούτε θεραπεία. Σύμφωνα με τις αρχές της ΛΔ Κονγκό, έχουν καταγραφεί 91 θάνατοι και περίπου 350 ύποπτα κρούσματα, κυρίως στις επαρχίες Ιτούρι και Βόρειο Κίβου, ενώ δύο θάνατοι έχουν αναφερθεί και στην Ουγκάντα.
Το στέλεχος Bundibugyo του ιού φαίνεται πως εξαπλωνόταν επί εβδομάδες προτού εντοπιστεί. Ο Μάθιου Κάβανο, από το Center for Global Health Policy and Politics του πανεπιστημίου Τζόρτζταουν, εξήγησε ότι «επειδή τα αρχικά τεστ αναζητούσαν το λάθος στέλεχος του Έμπολα, είχαμε πολλά αρνητικά», γεγονός που καθυστέρησε την αντίδραση. «Προσπαθούμε να κερδίσουμε τον χαμένο χρόνο με ένα πολύ επικίνδυνο παθογόνο», πρόσθεσε.
Η στάση των ΗΠΑ και η διεθνής συνεργασία
Μετά την επιστροφή του Τραμπ στην προεδρία, οι ΗΠΑ αποσύρθηκαν επισήμως από τον ΠΟΥ και περιόρισαν τη χρηματοδότηση ανθρωπιστικής βοήθειας μέσω της USAID, η οποία είχε διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο σε προηγούμενες επιδημίες. Ωστόσο, τα CDC υπογραμμίζουν ότι συνεχίζουν να συνεργάζονται με διεθνείς εταίρους και τις υγειονομικές αρχές των πληγεισών χωρών, αναπτύσσοντας προσωπικό για υποστήριξη στον έλεγχο της επιδημίας, τη διενέργεια τεστ και την ιχνηλάτηση επαφών.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε την αποδέσμευση 13 εκατ. δολαρίων για επιχειρήσεις «άμεσης επέμβασης». Παρά ταύτα, ο Κάβανο χαρακτήρισε «απογοητευτική» την αντίδραση των ΗΠΑ, εκτιμώντας ότι οι συνοριακοί έλεγχοι είναι «περισσότερο θέατρο παρά αποτελεσματικά μέτρα δημόσιας υγείας». Όπως σημείωσε, «η κυβέρνηση Τραμπ ισχυριζόταν ότι μπορεί να διαπραγματευθεί διμερείς συμφωνίες για να παρακάμψει τον ΠΟΥ. Αυτή η επιδημία αποδεικνύει πως η στρατηγική αυτή δεν λειτουργεί».