Μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια, το κυβερνών Εργατικό Κόμμα στη Βρετανία πέρασε από μια σαρωτική εκλογική νίκη σε μια ιστορική ήττα στις τοπικές και περιφερειακές εκλογές της περασμένης εβδομάδας, γεγονός που οδήγησε τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ να δίνει μάχη για να διατηρήσει τη θέση του.
Ενώ κυβερνήσεις ανά την Ευρώπη αντιμετωπίζουν παρόμοιες δυσκολίες, η πολιτική ένταση στη Βρετανία έχει κορυφωθεί μέσα στη δεκαετία που ακολούθησε το δημοψήφισμα για το Brexit. Ο Στάρμερ, ο έκτος πρωθυπουργός από τότε, είχε υποσχεθεί αλλαγή, ωστόσο δυσκολεύεται να την υλοποιήσει.
Παρότι μεγάλο μέρος της δυσαρέσκειας των ψηφοφόρων φαίνεται να στρέφεται προς τον ίδιο, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν σταθερά πηγές απογοήτευσης σε εθνικό και τοπικό επίπεδο, με την οικονομία και το κόστος ζωής να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Οικονομία και Κόστος Ζωής
Η επιδείνωση του επιπέδου διαβίωσης και των προοπτικών για το μέλλον γίνεται αισθητή σε πολλά νοικοκυριά. Στη Βρετανία, το πρόβλημα εντείνεται από τις μεγάλες μισθολογικές ανισότητες: στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν υψηλότερη από τον μέσο όρο εισοδηματική ανισότητα και ευρύ χάσμα μεταξύ του ανώτατου 10% και των υπολοίπων.
Ο πληθωρισμός έχει αποδειχθεί «πιο επίμονος» σε σχέση με άλλες χώρες, οδηγώντας σε υψηλότερα επιτόκια από την ευρωζώνη και αυξάνοντας το βάρος των στεγαστικών δανείων. Παράλληλα, η εξάρτηση της βρετανικής οικονομίας από τις τιμές του αερίου την καθιστά πιο ευάλωτη στις διεθνείς κρίσεις, όπως ο πόλεμος στο Ιράν.
Τα φορολογικά έσοδα κινούνται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, προκαλώντας αντιδράσεις, ειδικά σε μια περίοδο που ολοένα και περισσότεροι πολίτες εξαρτώνται από προνοιακά επιδόματα, γεγονός που ενισχύει το αίσθημα κοινωνικής αδικίας.
Μετανάστευση και Άσυλο
Η μετανάστευση παραμένει ένα από τα πιο πολωτικά ζητήματα στη βρετανική πολιτική σκηνή, συχνά ξεπερνώντας ακόμη και την οικονομία στις ανησυχίες των ψηφοφόρων.
Ο έλεγχος των συνόρων αποτέλεσε βασικό αίτημα των υποστηρικτών του Brexit, ωστόσο ο καθαρός αριθμός αφίξεων έφτασε σε επίπεδα ρεκόρ μετά την αποχώρηση από την ΕΕ, ενισχύοντας το αντιμεταναστευτικό κόμμα Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ.
Αν και μετά το 2023 οι προβλέψεις για τη μετανάστευση έχουν αναθεωρηθεί προς τα κάτω, κυρίως λόγω της αύξησης των Βρετανών που εγκαταλείπουν τη χώρα, το ζήτημα εξακολουθεί να διχάζει την κοινή γνώμη.
Δημόσιες Υπηρεσίες
Η βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών αποτέλεσε βασική προεκλογική δέσμευση του Στάρμερ για το 2024, με αιχμή την αναζωογόνηση του Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS), που δοκιμάστηκε σκληρά κατά την πανδημία COVID-19. Οι λίστες αναμονής μειώθηκαν μετά το 2023, αλλά παραμένουν πάνω από τα προ πανδημίας επίπεδα.
Παράλληλα, η υποχρηματοδότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης και των υπηρεσιών δικαιοσύνης, καθώς και η άνιση πρόσβαση στις οδοντιατρικές υπηρεσίες, προκαλούν έντονη δυσαρέσκεια.
Τοπικά Ζητήματα
Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις της YouGov, η κατάσταση των δρόμων συγκαταλέγεται στις πρώτες ανησυχίες των πολιτών, με το 37% να τη θεωρεί το σημαντικότερο τοπικό πρόβλημα. Παρά τους πρόσθετους πόρους που διατέθηκαν στις τοπικές αρχές, οι λακκούβες και οι καθυστερήσεις στις επισκευές συνεχίζουν να απασχολούν τα μέσα ενημέρωσης.
Εγκληματικότητα
Αν και τα επίσημα στατιστικά δείχνουν μακροπρόθεσμη μείωση στα περισσότερα εγκλήματα, ένας στους πέντε πολίτες εξακολουθεί να θεωρεί την εγκληματικότητα βασικό πρόβλημα της χώρας.
Οι ειδικοί αποδίδουν εν μέρει την ανησυχία στον τρόπο που παρουσιάζεται το έγκλημα από τα μέσα ενημέρωσης και τις τηλεοπτικές εκπομπές.
Παράλληλα, η αύξηση συγκεκριμένων αδικημάτων, όπως οι κλοπές από καταστήματα, τα χαμηλά ποσοστά καταδικών και οι καθυστερήσεις στη δικαιοσύνη λόγω έλλειψης πόρων, τροφοδοτούν τη δημόσια ανησυχία για την ασφάλεια.