Πολωνία: Πρόταση δημοψηφίσματος κατά της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας

Ο πρόεδρος της Πολωνίας Κάρολ Ναβρότσκι, γνωστός για τις εθνικιστικές του θέσεις και την αντίθεσή του προς την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, ανακοίνωσε πρωτοβουλία για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος σχετικά με την κλιματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η απόφαση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τον φιλοευρωπαϊκό κυβερνητικό συνασπισμό της χώρας.

Στο διάγγελμά του που αναρτήθηκε στην πλατφόρμα Χ, ο Ναβρότσκι υποστήριξε ότι «η Πράσινη Συμφωνία και το σύστημα ανταλλαγής ποσοστώσεων εκπομπών (άνθρακα) σημαίνουν αυξημένες τιμές ενέργειας, υποχώρηση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και κατάρρευση της αγροτικής παραγωγής».

Ο πρόεδρος επιθυμεί το δημοψήφισμα να διεξαχθεί τον Σεπτέμβριο, με ερώτημα προς τους πολίτες αν υποστηρίζουν «την εφαρμογή μιας κλιματικής πολιτικής που προκάλεσε αύξηση του κόστους διαβίωσης, των τιμών της ενέργειας καθώς και του κόστους των οικονομικών και αγροτικών δραστηριοτήτων».

Η απόρριψη της Πράσινης Συμφωνίας, η μείωση της τιμής της ενέργειας και η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής άνθρακα αποτελούσαν βασικά σημεία του προεκλογικού προγράμματος του Ναβρότσκι ενόψει των εκλογών του 2025.

Ενεργειακή εξάρτηση και κυβερνητική στρατηγική

Παρά την αυξανόμενη παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές, η Πολωνία εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο ποσοστό από τον άνθρακα, ο οποίος το 2025 κάλυπτε το 52,6% του ενεργειακού μίγματος, σύμφωνα με το «Φόρουμ Ενέργειας».

Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ έχει δρομολογήσει από τον Δεκέμβριο του 2023 σειρά μεταρρυθμίσεων για την επιτάχυνση της μετάβασης στις ανανεώσιμες και την πυρηνική ενέργεια. Στο πλαίσιο αυτό, σχεδιάζεται η κατασκευή δύο μεγάλων ηλεκτροπαραγωγικών μονάδων.

Αντιδράσεις και πολιτικές προεκτάσεις

Το Σύνταγμα της Πολωνίας επιτρέπει στον πρόεδρο να προκηρύξει δημοψήφισμα, ωστόσο απαιτείται η επικύρωσή του από τη Γερουσία, όπου ο κυβερνητικός συνασπισμός διαθέτει την πλειοψηφία.

Απαντώντας στην πρόταση του Ναβρότσκι, η γερουσιάστρια της Αριστεράς Μαγκνταλένα Μπιέτζατ δήλωσε μέσω της πλατφόρμας Χ: «Η ξηρασία και η εξάρτησή μας από τον άνθρακα και το πετρέλαιο αύξησαν τις τιμές των τροφίμων και του ηλεκτρικού. Όχι η ΕΕ. Αυτή η πρόταση θα καταλήξει εκεί που είναι η θέση της: στα σκουπίδα».