Οι συγκρούσεις στο Στενό του Ορμούζ βάζουν «φωτιά» στην εκεχειρία ΗΠΑ - Ιράν

Η ανακωχή ΗΠΑ – Ιράν βρίσκεται πλέον σε κρίσιμο σημείο, καθώς οι ανταλλαγές πυρών στη στρατηγικής σημασίας περιοχή του στενού του Ορμούζ και οι νέες ιρανικές επιθέσεις εναντίον των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων απειλούν να οδηγήσουν σε πλήρη κατάρρευση την εύθραυστη κατάπαυση του πυρός.

Η νέα έξαρση εντάσεων, που δοκιμάζει τη συμφωνία ειρήνης σε ισχύ από τις 8 Απριλίου, ακολούθησε την ανακοίνωση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για επικείμενη αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση με στόχο την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο στενό, το οποίο το Ιράν έχει ουσιαστικά αποκλείσει.

Ο αμερικανός πρόεδρος, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Fox News, απείλησε ότι οι Ιρανοί θα «χαθούν από το πρόσωπο της Γης» αν στοχοποιήσουν αμερικανικά πολεμικά πλοία. 

Από το ξέσπασμα του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν, που έχει προκαλέσει χιλιάδες θύματα, η Τεχεράνη έχει επιβάλει αυστηρούς ελέγχους στο στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Περίπου 20.000 ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι στην περιοχή, σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία ασφάλειας της ναυσιπλοΐας UKMTO. 

Οι επιθέσεις, οι πρώτες εναντίον πολιτικών εγκαταστάσεων στον Κόλπο μετά από περισσότερο από έναν μήνα, προκάλεσαν αναστάτωση στις αγορές, οδηγώντας σε νέα άνοδο των τιμών του πετρελαίου.

Επιθέσεις, αντιδράσεις και διεθνείς καταδίκες

Στη Φουτζάιρα, πετρελαϊκή εγκατάσταση δέχθηκε επίθεση από drone, προκαλώντας πυρκαγιά και τον τραυματισμό τριών Ινδών εργαζομένων.

 Τα Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι δέχθηκαν τέσσερις πυραύλους κρουζ «εκτοξευμένους από το Ιράν», εκ των οποίων τρεις αναχαιτίστηκαν. Παράλληλα, δεξαμενόπλοιο της ADNOC έγινε στόχος δύο ιρανικών drones.

Η χώρα κατήγγειλε την «επικίνδυνη κλιμάκωση» και δήλωσε ότι διατηρεί το δικαίωμα ανταπόδοσης. Από την πλευρά της, η Ισλαμική Δημοκρατία αρνήθηκε ότι είχε πρόθεση να πλήξει τα Εμιράτα, αποδίδοντας τις εξελίξεις στον «αμερικανικό στρατιωτικό τυχοδιωκτισμό».

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν καταδίκασε την «παραβίαση της κυριαρχίας και του διεθνούς δικαίου» από το Ιράν, ενώ ο βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ζήτησε αποκλιμάκωση. Η Σαουδική Αραβία κάλεσε σε συνέχιση των διπλωματικών προσπαθειών για αποφυγή περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Διπλωματικές εκκλήσεις και οικονομικές επιπτώσεις

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι «τα γεγονότα στο στενό του Ορμούζ καθιστούν σαφές πως δεν υπάρχει στρατιωτική λύση σε μια πολιτική κρίση», καλώντας τις ΗΠΑ να επιλέξουν τη διπλωματία. 

Ωστόσο, οι διαφορές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παραμένουν μεγάλες και οι διαπραγματεύσεις έχουν αποτύχει προς το παρόν.

Η Τεχεράνη έχει επιβάλει de facto τέλη διέλευσης στο στενό και προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε αμερικανική επέμβαση θα απαντηθεί στρατιωτικά. Ο Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε ικανοποίηση για την πρόοδο της επιχείρησης και επανέλαβε ότι δεν θα επιτραπεί στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο.

Σύμφωνα με το CENTCOM, δύο αμερικανικά εμπορικά πλοία πέρασαν «με επιτυχία» το στενό, ενώ οι αμερικανικές δυνάμεις κατέστρεψαν έξι ιρανικά σκάφη και αναχαίτισαν πυραύλους και drones. Το Ιράν διέψευσε τις αναφορές αυτές, ενώ η Σεούλ ανακοίνωσε «έκρηξη» σε νοτιοκορεατικό πλοίο στην περιοχή.

Με φόντο την ένταση, η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ έκλεισε στα 114,44 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο 5,8%. Αναλυτές του Eurasia Group προειδοποιούν ότι, αν η διακοπή της ναυσιπλοΐας συνεχιστεί, οι τιμές θα μπορούσαν να αυξηθούν ακόμη περισσότερο, επιβαρύνοντας την παγκόσμια οικονομία.