Το Ιράν προχώρησε την Τετάρτη στην κατάσχεση δύο πλοίων στο στενό του Χορμούζ, αποκλείοντας εκ νέου το ενδεχόμενο ανοίγματος της στρατηγικής θαλάσσιας οδού όσο διατηρείται ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο, υποβάθμισαν τη σημασία των εξελίξεων, δηλώνοντας πως δεν συνιστούν παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός.
Η ένταση στην περιοχή παραμένει υψηλή, καθώς το στενό του Χορμούζ αποτελεί κρίσιμο πέρασμα για τον παγκόσμιο εφοδιασμό σε υδρογονάνθρακες. Η κατάσταση έχει αναδειχθεί σε βασικό διακύβευμα του πολέμου που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας στις 28 Φεβρουαρίου.
«Η πλήρης κατάπαυση του πυρός δεν έχει νόημα, παρά μόνο αν δεν παραβιάζεται από τον (αμερικανικό) ναυτικό αποκλεισμό (...) το να ανοίξουμε ξανά το στενό του Χορμούζ είναι αδύνατο όσο συνεχίζεται αυτή η κατάφωρη παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός», δήλωσε ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ μέσω X.
Από την πλευρά του, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο κρατών, κάνοντας λόγο για πιθανή συνάντηση «τις προσεχείς 36 ως 72 ώρες». «Είναι πιθανό!» απάντησε σε ερώτηση δημοσιογράφου της New York Post.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι προχώρησαν στην «κατάσχεση» δύο πλοίων τα οποία επιχειρούσαν να διασχίσουν το στενό και τα οδήγησαν «προς τις ιρανικές ακτές». Ο Λευκός Οίκος, μέσω της εκπροσώπου Κάρολαϊν Λέβιτ, διευκρίνισε ότι δεν θεωρείται παραβίαση της εκεχειρίας, καθώς «δεν πρόκειται ούτε για αμερικανικά ούτε για ισραηλινά πλοία».
Οι αρχές του Παναμά επιβεβαίωσαν την κατάσχεση του πλοίου MSC Francesca, με το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας να κατηγορεί την Τεχεράνη για «σοβαρό πλήγμα» στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Παράλληλα, τρίτο σκάφος δέχθηκε πυρά κοντά στις δυτικές ακτές του Ιράν, αλλά κατάφερε να εξέλθει του στενού με κατεύθυνση τη Τζέντα, σύμφωνα με την υπηρεσία UKMTO και τον ιστότοπο MarineTraffic.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι τα πλοία όφειλαν να λάβουν άδεια διέλευσης, ενώ οι ΗΠΑ συνεχίζουν να εμποδίζουν την πρόσβαση στα ιρανικά λιμάνια από τις 13 Απριλίου.
Διαπραγματεύσεις χωρίς χρονοδιάγραμμα
Οι συνομιλίες Ουάσιγκτον–Τεχεράνης, που επρόκειτο να επαναληφθούν στις αρχές της εβδομάδας, αποσκοπούν στον τερματισμό του πολέμου που έχει προκαλέσει χιλιάδες θύματα, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο. Ο Ντόναλντ Τραμπ παρέτεινε την κατάπαυση του πυρός, δίνοντας χρόνο στην ιρανική πλευρά να ετοιμάσει «πρόταση» για διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ υπό την αιγίδα του Πακιστάν.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου διευκρίνισε ότι «ο πρόεδρος δεν έχει ορίσει συγκεκριμένη προθεσμία για την υποβολή πρότασης από πλευράς του Ιράν», προσθέτοντας πως «σε τελευταία ανάλυση αυτός θα υπαγορεύσει το χρονοδιάγραμμα». Μέχρι στιγμής, καμία αντιπροσωπεία δεν έχει αναχωρήσει για το Ισλαμαμπάντ.
Οι τιμές του πετρελαίου σημειώνουν νέα άνοδο λόγω της αβεβαιότητας, με το WTI να αυξάνεται κατά 4,06% στα 96,73 δολάρια και το Brent κατά 3,62% στα 105,63 δολάρια το βαρέλι.
Ο πακιστανός πρωθυπουργός Σαμπάζ Σαρίφ κάλεσε σε παράταση της ανακωχής, εκφράζοντας την ελπίδα πως οι δύο πλευρές θα καταλήξουν σε «Συμφωνία Ειρήνης». Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι η Τεχεράνη «εκτιμά» τις προσπάθειες του Πακιστάν, χωρίς να τοποθετηθεί για την παράταση της κατάπαυσης του πυρός.
Στο μεταξύ, ο κορυφαίος πολιτικός αξιωματούχος του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού Τζον Φίλαν αποχώρησε αιφνιδίως από τα καθήκοντά του, όπως ανακοίνωσε το Πεντάγωνο χωρίς να δώσει εξηγήσεις.
Κλιμάκωση στον Λίβανο
Στο άλλο μέτωπο, τέσσερις άνθρωποι σκοτώθηκαν σε ισραηλινούς βομβαρδισμούς στον Λίβανο, παρά την εκεχειρία που λήγει την Κυριακή. Η Βηρυτός αναμένεται να ζητήσει παράταση ενός μήνα και αυστηρή τήρηση της κατάπαυσης του πυρός στις σημερινές συνομιλίες στην Ουάσιγκτον, σε επίπεδο πρεσβευτών.
Πηγή της λιβανικής κυβέρνησης ανέφερε ότι το αίτημα περιλαμβάνει και την αναστολή των ισραηλινών επιχειρήσεων «καταστροφής σπιτιών, άλλων κτιρίων και υποδομών» στις περιοχές όπου υπάρχει παρουσία στρατευμάτων. Από την πλευρά του, το Ισραήλ δήλωσε πως δεν έχει «σοβαρές διαφωνίες» με τη λιβανική κυβέρνηση, καλώντας τη να επιλέξει τη «συνεργασία» κατά της Χεζμπολά.
Σύμφωνα με τον τελευταίο επίσημο απολογισμό, τουλάχιστον 2.454 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στον Λίβανο σε έξι εβδομάδες πολέμου. Σε αεροπορικό πλήγμα του ισραηλινού στρατού σκοτώθηκε η δημοσιογράφος Άμαλ Χαλίλ και τραυματίστηκε συνάδελφός της, όπως ανακοίνωσε η εφημερίδα Αλ Άχμπαρ και η οργάνωση Επιτροπή για την Προστασία των Δημοσιογράφων (CPJ).