Φον ντερ Λάιεν: Η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά Ορμούζ είναι προτεραιότητα

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προειδοποίησε ότι το παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει σοβαρές οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες, υπογραμμίζοντας πως η αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για την Ευρώπη. Η δήλωση έγινε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου μετά τη συνεδρίαση του Κολεγίου των Επιτρόπων, με αντικείμενο την κρίση στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις της στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Η φον ντερ Λάιεν εξέφρασε βαθιά ανησυχία για τις συνεχιζόμενες επιθέσεις στο Λίβανο, οι οποίες, όπως τόνισε, «απειλούν να εκτροχιάσουν ολόκληρη τη διαδικασία» ειρήνευσης στην περιοχή. «Δε μπορεί να υπάρξει σταθερότητα στη Μέση Ανατολή ή στον Κόλπο, όσο ο Λίβανος φλέγεται», σημείωσε, καλώντας σε πλήρη παύση εχθροπραξιών και σεβασμό της κυριαρχίας του Λιβάνου.

Παράλληλα, ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχει άμεση ανθρωπιστική βοήθεια στον λιβανικό λαό, επισημαίνοντας ωστόσο πως «καμία βοήθεια δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ασφάλεια μιας μόνιμης ειρήνης».

Αναφερόμενη στις οικονομικές συνέπειες της κρίσης, η Πρόεδρος της Επιτροπής σημείωσε ότι το κόστος εισαγωγών ορυκτών καυσίμων έχει αυξηθεί κατά πάνω από 22 δισ. ευρώ μέσα σε 44 ημέρες. Όπως ανακοίνωσε, στις 22 Απριλίου η Επιτροπή θα παρουσιάσει την «εργαλειοθήκη» μέτρων για τον περιορισμό των τιμών ενέργειας, λίγο πριν το άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στην Κύπρο.

Συντονισμένα και στοχευμένα μέτρα στήριξης

Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να απαντήσουν συντονισμένα στην ενεργειακή κρίση, με μέτρα «στοχευμένα», «προσωρινά» και «έγκαιρα». Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ενώ η Επιτροπή θα προτείνει βέλτιστες πρακτικές για προγράμματα εισοδηματικής ενίσχυσης και πιο ευέλικτους κανόνες κρατικών ενισχύσεων.

Τόνισε επίσης ότι η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης του 2022 πρέπει να αξιοποιηθεί ώστε να αποφευχθεί ο εσωτερικός ανταγωνισμός μεταξύ των κρατών-μελών. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται κοινός ευρωπαϊκός σχεδιασμός για την πλήρωση αποθεμάτων φυσικού αερίου και την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, με στόχο τη μέγιστη αποτελεσματικότητα.

Ενεργειακή αποδοτικότητα και μακροπρόθεσμη στρατηγική

Η Επιτροπή εξετάζει νέα μέτρα για τη μείωση της ενεργειακής ζήτησης, «με πλήρη σεβασμό στην ελευθερία επιλογής των καταναλωτών». Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενεργειακή αποδοτικότητα, την αναβάθμιση κτιρίων και την ανανέωση βιομηχανικού εξοπλισμού, με στόχο τη βιώσιμη μείωση του κόστους ενέργειας.

Παράλληλα, προωθούνται διαρθρωτικές παρεμβάσεις, όπως η αναθεώρηση του συστήματος εμπορίας εκπομπών (ETS), αλλαγές στη φορολογία και στις χρεώσεις δικτύων, καθώς και αναμόρφωση του ενεργειακού μείγματος.

Η φον ντερ Λάιεν επεσήμανε ότι η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα καθιστά την Ευρώπη ευάλωτη, τονίζοντας πως η μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πυρηνική ενέργεια αποτελεί τη μόνη βιώσιμη λύση για μακροπρόθεσμη σταθερότητα. Όπως ανέφερε, η Επιτροπή θα επιταχύνει τις επενδύσεις σε δίκτυα, αποθήκευση και ηλεκτροδότηση της οικονομίας, μέσω συνδυασμού ευρωπαϊκών πόρων και ιδιωτικών κεφαλαίων.

Τέλος, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με την ενεργοποίηση πιο δραστικών δημοσιονομικών εργαλείων, η φον ντερ Λάιεν ξεκαθάρισε ότι «δεν πληρούνται οι συνθήκες για την ενεργοποίηση εναλλακτικών μέτρων, όπως η γενική ρήτρα διαφυγής». Υπογράμμισε ότι η αντιμετώπιση της κρίσης πρέπει να γίνεται «βήμα-βήμα» και πως η Επιτροπή θα επανεκτιμά διαρκώς την κατάσταση ανάλογα με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.