Η ιρανική οικονομία σε ακόμη μεγαλύτερη ύφεση λόγω του πολέμου

Οικονομική κρίση στο Ιράν βαθαίνει μετά τον πόλεμο, καθώς η ήδη εύθραυστη οικονομία επιβαρύνεται από νέες αυξήσεις τιμών και εκτεταμένη ανεργία.

 Σύμφωνα με αναφορές, η κοινωνική δυσαρέσκεια που είχε εκδηλωθεί πριν από τη σύρραξη με μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις εντείνεται, ενώ οι συνθήκες διαβίωσης γίνονται ολοένα πιο δύσκολες.

Η εκτίναξη του κόστους ζωής είναι εμφανής σε κάθε επίπεδο της καθημερινότητας. Από τα βασικά αγαθά, όπως τρόφιμα και φάρμακα, μέχρι τις υπηρεσίες εστίασης, οι τιμές σημειώνουν ραγδαία άνοδο. 

Ο Αμίρ, κάτοικος προαστίου της Τεχεράνης, ανέφερε ότι το ψωμί του τοστ που αγόραζε αυξήθηκε από 700.000 σε 1 εκατ. ριάλ, ενώ φίλος του πλήρωσε 180 εκατ. ριάλ για χάπι κατά του καρκίνου, το οποίο πριν κόστιζε 3 εκατ. ριάλ.

Ακόμη και στις περιοχές με καλύτερη τροφοδοσία, όπως το βορειοδυτικό Ιράν, η αύξηση των τιμών είναι δραματική. «Ορισμένα προϊόντα κοστίζουν τρεις φορές πάνω από το συνηθισμένο», δήλωσε κάτοικος της περιοχής. Στην Τεχεράνη, επιχειρήσεις εστίασης όπως το καφέ Dobar αύξησαν τις τιμές τους κατά 25% μέσα σε μία ημέρα.

Υποτίμηση νομίσματος και κοινωνική αναταραχή

Η κεντρική τράπεζα κυκλοφόρησε νέο χαρτονόμισμα των δέκα εκατομμυρίων ριάλ, ένδειξη της ραγδαίας υποτίμησης του νομίσματος μετά τον πόλεμο του Ιουνίου 2025. 

Η οικονομική αστάθεια πυροδότησε μαζικές απεργίες και διαδηλώσεις, με χιλιάδες θύματα κατά την καταστολή, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η ανεργία έχει εκτοξευθεί, καθώς πολλές επιχειρήσεις διέκοψαν τη λειτουργία τους. Σημαντικά πλήγματα δέχονται οι εργαζόμενοι στον κατασκευαστικό κλάδο και οι μετανάστες, ενώ η περιορισμένη πρόσβαση στο διαδίκτυο πλήττει σοβαρά όσους δραστηριοποιούνται στο ηλεκτρονικό εμπόριο. «Μαζικές απολύσεις και αναστολή λειτουργίας σε μεγάλη κλίμακα... είναι συγκλονιστικό», ανέφερε εργαζόμενη στον χρηματοπιστωτικό τομέα στην Ισπαχάν.

Ανησυχία για το τραπεζικό σύστημα

Ο πρώην αξιωματούχος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Αντνάν Μαζαρέι, εξέφρασε ανησυχία για τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος. 

Παρότι οι τραπεζικές κάρτες λειτουργούν, έχουν επιβληθεί όρια στις αναλήψεις, ενώ η αδυναμία ιδιωτών και επιχειρήσεων να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους προκαλεί νέα πίεση.

Η πρόσφατη χρεοκοπία της Ayandeh, μιας από τις μεγαλύτερες ιδιωτικές τράπεζες του Ιράν, με ζημιές 5,2 δισ. δολαρίων, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της κρίσης. Ο Μαζαρέι προειδοποιεί ότι μπορεί να χρειαστούν νέες διασώσεις, οι οποίες θα οδηγήσουν σε περαιτέρω αύξηση της προσφοράς χρήματος και, κατ’ επέκταση, του πληθωρισμού.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ο ετήσιος πληθωρισμός στο Ιράν ανήλθε στο 50,6% στα μέσα Μαρτίου, αποτυπώνοντας το βάθος της οικονομικής ασφυξίας που βιώνει η χώρα.