Περίπου 40 χώρες εξετάζουν κοινή δράση για να ανοίξει εκ νέου το Στενό του Χορμούζ, με στόχο να σταματήσει το Ιράν να κρατά «όμηρο την παγκόσμια οικονομία», σύμφωνα με δήλωση της Βρετανίας. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται μετά τη δήλωση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι η ασφάλεια της στρατηγικής αυτής θαλάσσιας οδού αποτελεί ευθύνη άλλων χωρών.
Η υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας Ιβέτ Κούπερ κατήγγειλε την «απερισκεψία» του Ιράν, τονίζοντας ότι η ενέργειά του πλήττει την ασφάλεια της παγκόσμιας οικονομίας. Οι δηλώσεις της έγιναν κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης στην οποία συμμετείχαν η Γαλλία, η Γερμανία, ο Καναδάς, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ινδία.
«Έχουμε δει το Ιράν να κάνει πειρατεία σε μια διεθνή ναυτιλιακή οδό για να κρατήσει όμηρο την παγκόσμια οικονομία», ανέφερε η Κούπερ σε δηλώσεις της που μεταδόθηκαν από τα ΜΜΕ, πριν η συζήτηση συνεχιστεί κεκλεισμένων των θυρών.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν συμμετέχουν στις συνομιλίες, όπως δήλωσε αξιωματούχος. Οι διαβουλεύσεις διεξάγονται μετά τη χθεσινή δήλωση του Τραμπ ότι το Στενό θα μπορούσε να ανοίξει «φυσικά» και πως οι χώρες που εξαρτώνται από αυτό πρέπει να διασφαλίσουν την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
Το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει το Στενό του Χορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, ως απάντηση στα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα της 28ης Φεβρουαρίου. Η επαναλειτουργία του Στενού αποτελεί πλέον προτεραιότητα για κυβερνήσεις παγκοσμίως, καθώς οι τιμές της ενέργειας εκτοξεύονται.
Αρχικά, οι ευρωπαϊκές χώρες απέρριψαν την πρόταση του Τραμπ να στείλουν πλοία στην περιοχή, φοβούμενες εμπλοκή στη σύγκρουση. Ωστόσο, η ανησυχία για το αυξανόμενο κόστος ενέργειας τις ώθησε να επιδιώξουν τη δημιουργία συνασπισμού για την προστασία των συμφερόντων τους.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες δήλωσαν ότι η συγκρότηση του συνασπισμού βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο, με τη Βρετανία και τη Γαλλία να ηγούνται της πρωτοβουλίας. Οι σημερινές συζητήσεις επικεντρώνονται στις χώρες που είναι έτοιμες να συμμετάσχουν.
Ο εκπρόσωπος των ενόπλων δυνάμεων της Γαλλίας, Γκιγιόμ Βερνέ, ανέφερε σε συνέντευξη Τύπου ότι η διαδικασία θα εξελιχθεί σε πολλαπλές φάσεις και ενδέχεται να μην ολοκληρωθεί πριν μειωθούν ή λήξουν οι εχθροπραξίες.
Κεντρικό ζήτημα αποτελεί η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πλοιοκτητών, ώστε να επαναληφθούν οι μεταφορές και να μειωθούν τα ασφάλιστρα. Παράλληλα, ο Βερνέ σημείωσε ότι θα απαιτηθεί συνεργασία με το Ιράν για την παροχή εγγυήσεων ασφαλείας, κάτι που επί του παρόντος δεν θεωρείται πιθανό.
Συζητήσεις διεξάγονται επίσης για τα στρατιωτικά μέσα που θα μπορούσαν να παρασχεθούν. «Θα χρειαστεί να συγκεντρώσουμε επαρκή αριθμό πλοίων και να διαθέτουμε συντονιστικές ικανότητες στον αέρα, στη θάλασσα και στην ανταλλαγή πληροφοριών», υπογράμμισε ο Βερνέ.
Η Βρετανία ανακοίνωσε ότι θα φιλοξενήσει συνάντηση στρατιωτικών αξιωματούχων την ερχόμενη εβδομάδα για περαιτέρω διαβουλεύσεις.
Ο πρόεδρος Τραμπ κάλεσε χθες τις χώρες που χρησιμοποιούν το Στενό του Χορμούζ «να συγκεντρώσουν με καθυστέρηση λίγο θάρρος» και «απλώς να το αδράξουν». «Απλώς πάρτε το, προστατεύστε το, χρησιμοποιήστε το για σας», πρόσθεσε.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, μιλώντας στη Νότια Κορέα, χαρακτήρισε τη στρατιωτική κατάληψη του Στενού «μη ρεαλιστική επιλογή». Όπως είπε, μια τέτοια ενέργεια θα απαιτούσε απροσδιόριστο χρόνο και θα εξέθετε τα πλοία σε σοβαρούς κινδύνους από τους Φρουρούς της Επανάστασης και τους βαλλιστικούς πυραύλους.