Οι επιθέσεις κατά των σταθμών αφαλάτωσης στη Μέση Ανατολή φέρνουν στο προσκήνιο έναν νέο και ιδιαίτερα ανησυχητικό κίνδυνο για την περιοχή: τον πόλεμο κατά του νερού. Οι εγκαταστάσεις αυτές είναι ζωτικής σημασίας για εκατομμύρια κατοίκους, καθώς εξασφαλίζουν την πρόσβαση σε πόσιμο νερό σε μια από τις πιο άνυδρες περιοχές του πλανήτη.
Μετά το τελεσίγραφο του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος απείλησε να καταστρέψει τους ιρανικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας αν η Τεχεράνη δεν επιτρέψει το άνοιγμα του Στενού του Χορμούζ, το Ιράν αντέδρασε ανεβάζοντας τους τόνους. Οι μονάδες αφαλάτωσης φαίνεται πλέον να βρίσκονται στο επίκεντρο των αντιπαραθέσεων.
Υποδομές που έχουν πληγεί
Σύμφωνα με την Τεχεράνη, εγκαταστάσεις που σχετίζονται με τη διαχείριση του νερού στο Ιράν υπέστησαν σοβαρές ζημιές από αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις. Ο ιρανός υπουργός Ενέργειας Αμπάς Αλιαμπαντί δήλωσε ότι «δεκάδες εγκαταστάσεις μεταφοράς και επεξεργασίας του νερού» αποτέλεσαν στόχο, προκαλώντας καταστροφές σε κρίσιμα τμήματα του δικτύου τροφοδοσίας.
Παράλληλα, σταθμός αφαλάτωσης στο Μπαχρέιν επλήγη στις 8 Μαρτίου από ιρανικά drone, όπως ανακοίνωσαν οι αρχές, λίγο μετά από αντίστοιχη επίθεση στο νησί Κεσμ του Ιράν που επηρέασε την τροφοδοσία 30 χωριών. Αν και οι επιθέσεις παραμένουν περιορισμένες, η οικονομολόγος του νερού Esther Crauser-Delbourg προειδοποιεί πως «όποιος επιτεθεί κατά του νερού εξαπολύει έναν πόλεμο πολύ μεγαλύτερων διαστάσεων».
Ο ρόλος του αφαλατωμένου νερού
Η Μέση Ανατολή είναι μια από τις ξηρότερες περιοχές του κόσμου, με τη διαθεσιμότητα νερού να είναι δέκα φορές χαμηλότερη από τον παγκόσμιο μέσο όρο, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα. Τα εργοστάσια αφαλάτωσης αποτελούν κρίσιμο πυλώνα για την οικονομία και την καθημερινή κατανάλωση.
Περίπου το 42% των παγκόσμιων υποδομών αφαλάτωσης βρίσκεται στη Μέση Ανατολή. Το 42% του πόσιμου νερού προέρχεται από εργοστάσια στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το 90% στο Κουβέιτ, το 86% στο Ομάν και το 70% στη Σαουδική Αραβία, σύμφωνα με μελέτη του Ifri. «Εκεί, χωρίς αφαλατωμένο νερό, δεν υπάρχει τίποτε», σημειώνει η Crauser-Delbourg, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία για μητροπόλεις όπως το Ντουμπάι και το Ριάντ.
Ήδη από το 2010, αναλυτικό σημείωμα της CIA είχε προειδοποιήσει ότι «η διατάραξη των εγκαταστάσεων αφαλάτωσης στις περισσότερες αραβικές χώρες θα μπορούσε να έχει σοβαρότερες συνέπειες από κάθε απώλεια άλλης βιομηχανίας ή πρώτων υλών». Παρόμοια ανησυχία είχε εκφραστεί και σε τηλεγράφημα που αποκάλυψε το Wikileaks το 2008, όπου αναφερόταν πως «το Ριάντ θα πρέπει να εκκενωθεί σε μία εβδομάδα» αν καταστραφούν κρίσιμες υποδομές αφαλάτωσης.
Απειλές και μέτρα προστασίας
Πέρα από τις επιθέσεις, οι σταθμοί αφαλάτωσης είναι ευάλωτοι σε διακοπές ηλεκτροδότησης και σε πιθανή μόλυνση του θαλασσινού νερού από πετρελαιοκηλίδες. Ο Φιλίπ Μπουρντό, περιφερειακός διευθυντής Αφρικής/Μέσης Ανατολής της Veolia, αναφέρει ότι έχουν ενισχυθεί τα μέτρα ασφαλείας και οι έλεγχοι γύρω από τις εγκαταστάσεις.
«Τα πρόσφατα γεγονότα μας αναγκάζουν να είμαστε πιο προσεκτικοί», δηλώνει ο Μπουρντό, προσθέτοντας ότι σε ορισμένες χώρες έχουν αναπτυχθεί συστοιχίες πυραύλων γύρω από τα μεγάλα εργοστάσια για την αντιμετώπιση απειλών από drone και πυραύλους.
Προηγούμενες επιθέσεις και επιπτώσεις
Σύμφωνα με το Pacific Institute της Καλιφόρνιας, επιθέσεις σε εργοστάσια αφαλάτωσης έχουν καταγραφεί και στο παρελθόν, κυρίως μεταξύ Υεμένης και Σαουδικής Αραβίας, ενώ η Γάζα έχει δεχθεί ισραηλινά πλήγματα. Αντίστοιχα περιστατικά είχαν σημειωθεί και κατά τον Πόλεμο του Κόλπου το 1991.
Οι συνέπειες τέτοιων επιθέσεων κυμαίνονται από προσωρινές διακοπές υδροδότησης έως σοβαρές κρίσεις αν παραταθούν. «Μπορεί να δούμε μαζική έξοδο από τις πόλεις και επιβολή δελτίου», προειδοποιεί η Crauser-Delbourg, επισημαίνοντας τις αλυσιδωτές επιπτώσεις στην οικονομία, τον τουρισμό, τη βιομηχανία και τα κέντρα δεδομένων.
Ωστόσο, όπως σημειώνει ο Μπουρντό, υπάρχουν ασφαλιστικές δικλείδες: οι μονάδες αφαλάτωσης είναι συχνά διασυνδεδεμένες και διαθέτουν αποθέματα που καλύπτουν κατανάλωση δύο έως επτά ημερών, εφόσον οι ζημιές δεν διαρκέσουν πολύ.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
