Η Κίνα στηρίζει το Ιράν, αλλά τα συμφέροντά της απαιτούν προσοχή

Η κυβέρνηση της Κίνας καταδίκασε έντονα την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, ωστόσο δεν αναμένεται να ρισκάρει αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον παρέχοντας στρατιωτική στήριξη στο κράτος-εταίρο της. Παρά τη σημασία του Ιράν για το Πεκίνο, καθώς αποτελεί βασική πηγή προμήθειας πετρελαίου, αναλυτές εκτιμούν ότι η Κίνα θα επιλέξει να παραμείνει σε διπλωματικό επίπεδο.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και ο αποκλεισμός στο στρατηγικό στενό του Χορμούζ προκαλούν ανησυχία για τον ενεργειακό εφοδιασμό του ασιατικού γίγαντα. Η Κίνα εισάγει μεγάλο μέρος του πετρελαίου της από την περιοχή, γεγονός που αυξάνει την εξάρτησή της από τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.

Παρά ταύτα, ειδικοί επισημαίνουν ότι το Πεκίνο διαθέτει επαρκή στρατηγικά αποθέματα αργού ώστε να αντιμετωπίσει βραχυπρόθεσμες κρίσεις. Έτσι, μπορεί να συνεχίσει την επιδίωξη των διπλωματικών του στόχων, αναμένοντας την επαναλειτουργία του περάσματος στο Χορμούζ.

Την 31η Μαρτίου, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, προγραμματίζεται κρίσιμη συνάντηση μεταξύ του κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ και του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Αναλυτές εκτιμούν ότι η ιρανική κρίση δύσκολα θα εκτροχιάσει τη σύνοδο, εκτός αν υπάρξει πλήγμα στις ροές πετρελαίου από το Ιράν προς την Κίνα.

Η Νταν Ουάνγκ, διευθύντρια του τμήματος Κίνας στο Eurasia Group, σημειώνει πως το Πεκίνο θεωρεί το Ιράν στρατηγικό και όχι στρατιωτικό εταίρο. Η Κίνα διατηρεί παράλληλα σχέσεις με άλλα κράτη του Κόλπου, γεγονός που καθιστά απίθανη οποιαδήποτε άμεση στρατιωτική εμπλοκή.

Ενεργειακή ασφάλεια και αποθέματα

Τα τελευταία χρόνια, η Κίνα έχει ενισχύσει τη διπλωματική της παρουσία στη Μέση Ανατολή, με χαρακτηριστική την παρέμβασή της το 2023 για την αποκατάσταση των σχέσεων Ιράν–Σαουδικής Αραβίας. Το Ιράν στη συνέχεια εντάχθηκε ως πλήρες μέλος στον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης (ΟΣΣ), αντανακλώντας την προσπάθεια της Κίνας να δημιουργήσει αντίβαρο στις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.

Η ενεργειακή εξάρτηση της Κίνας από τη Μέση Ανατολή είναι αυξανόμενη, καθώς η εγχώρια παραγωγή καλύπτει μόλις το 30% της ζήτησης, σύμφωνα με το γραφείο αναλύσεων Kpler. Το 2025, η περιοχή παρείχε το 57% του πετρελαίου που εισήχθη στην Κίνα, με 1,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως να προέρχονται από το Ιράν.

Η Μουγιού Σου, αναλύτρια του Kpler, επισημαίνει ότι η Κίνα έχει αποθέματα ύψους 1,2 δισ. βαρελιών αργού, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 115 ημέρες εισαγωγών. Αυτό το «σημαντικό μαξιλάρι» επιτρέπει στη χώρα να αντέξει προσωρινές διακοπές στον εφοδιασμό και τις αυξήσεις τιμών.

Διπλωματική στάση και γεωπολιτικές ισορροπίες

Το Πεκίνο δήλωσε ότι «καταδικάζει σθεναρά» τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα που προκάλεσαν τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν Αλί Χαμενεΐ, ζητώντας τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, αναλυτές θεωρούν απίθανο να προχωρήσει πέρα από τη ρητορική καταδίκη.

Περίπου οι μισές εισαγωγές αργού της Κίνας διέρχονται από το στενό του Χορμούζ, γεγονός που καθιστά κρίσιμο για το Πεκίνο να διασφαλίσει τη συνέχιση των ενεργειακών ροών. Όπως επισημαίνουν οι Γκάρεθ Λέδερ και Μαρκ Γουίλιαμς της Capital Economics, η Κίνα δεν αναμένεται να ενισχύσει την υποστήριξή της στο Ιράν, καθώς επιδιώκει να αποφύγει την εντύπωση ότι διευκολύνει επιθέσεις κατά των ΗΠΑ.

Η Μουγιού Σου προσθέτει ότι η Ρωσία ενδέχεται να ωφεληθεί από την κρίση, ιδίως αν ο αποκλεισμός του Χορμούζ παραταθεί. Τα «ρωσικά βαρέλια» αποτελούν άμεσα διαθέσιμη εναλλακτική για την Ινδία και την Κίνα, προκειμένου να καλύψουν ενδεχόμενα κενά στον εφοδιασμό από τη Μέση Ανατολή.