Η ανεξάρτητη αποστολή του ΟΗΕ, που διερευνά παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν, καταδίκασε έντονα τις επιθέσεις του Ισραήλ και των ΗΠΑ εναντίον της χώρας, καθώς και τα αντίποινα της Τεχεράνης στην περιοχή, χαρακτηρίζοντάς τα παραβίαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Σύμφωνα με τον Χάρτη του ΟΗΕ, απαγορεύεται η χρήση βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας οποιουδήποτε κράτους. Η αποστολή δήλωσε σαστισμένη από τις θανατηφόρες επιθέσεις που είχαν στόχο Ιρανούς αξιωματούχους, σημειώνοντας ότι οι εξωδικαστικές εκτελέσεις δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη δικαιοσύνη.
Η αποστολή διερεύνησης γεγονότων, που συγκροτήθηκε το 2022 από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, «καταδικάζει έντονα» τις ισραηλοαμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν, όπως αναφέρεται σε επίσημη ανακοίνωση.
Εξέφρασε «σαστισμένη» αντίδραση για τον θάνατο δεκάδων Ιρανών αξιωματούχων σε στοχευμένες αεροπορικές επιδρομές, υπογραμμίζοντας ότι η εξωδικαστική στέρηση ζωής δεν αποτελεί αποδεκτό μέσο απόδοσης δικαιοσύνης βάσει του διεθνούς δικαίου.
Παράλληλα, η αποστολή εξέφρασε σοκ για την επίθεση κατά σχολείου θηλέων στην πόλη Μινάμπ, την πρώτη ημέρα των επιθέσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Τα περισσότερα θύματα ήταν μαθήτριες ηλικίας επτά έως δώδεκα ετών.
Ξεχωριστή ομάδα εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ ανέφερε ότι περισσότερα από 160 παιδιά σκοτώθηκαν, επικαλούμενη σχετικές αναφορές.
Η εντολή και το έργο της αποστολής
Η αποστολή συγκροτήθηκε τον Νοέμβριο του 2022, μετά την καταστολή των διαμαρτυριών που ξέσπασαν στο Ιράν έπειτα από τον θάνατο της Μαχσά Αμινί, ενώ βρισκόταν υπό κράτηση.
Αποτελείται από τρεις ερευνητές και έχει ως αποστολή τη συλλογή και διατήρηση αποδεικτικών στοιχείων για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν, χωρίς ωστόσο να έχει λάβει άδεια εισόδου στη χώρα από την Τεχεράνη.
Η αποστολή εξέφρασε τη λύπη της για το γεγονός ότι ο ιρανικός λαός βρίσκεται «παγιδευμένος ανάμεσα σε μια μεγάλης κλίμακας στρατιωτική εκστρατεία που θα μπορούσε να διαρκέσει εβδομάδες ή μήνες και μια κυβέρνηση με μακρά ιστορία σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».
Ανησυχία για τους κρατούμενους και τις επιθέσεις
Οι ερευνητές εξέφρασαν ανησυχία για την κατάσταση των κρατουμένων στο Ιράν, ειδικά για τις «δεκάδες χιλιάδες» ανθρώπους που κρατούνται λόγω της καταστολής των διαδηλώσεων από τις 28 Δεκεμβρίου.
Τόνισαν ότι «είναι ζωτικής σημασίας οι στρατιωτικές επιθέσεις - όπως αυτές που πραγματοποιήθηκαν εναντίον της φυλακής Εβίν στην Τεχεράνη από τον ισραηλινό στρατό στις 23 Ιουνίου 2025 - να μην ξανασυμβούν».
Η έρευνα του ΟΗΕ αναφέρει ότι δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν συλληφθεί, υποβάλλονται σε βασανιστήρια και αντιμετωπίζουν θανατική ποινή, μετά τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων που ξέσπασαν στις 28 Δεκεμβρίου 2025, ως απάντηση στην οικονομική κρίση που πλήττει τη χώρα.