Η ένταση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ έχει μετατραπεί σε άμεσο σοκ για τις μεταφορές ενέργειας, με δεκάδες δεξαμενόπλοια να παραμένουν ακινητοποιημένα στον Περσικό Κόλπο και τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου να εκτινάσσονται.
Στενό του Ορμούζ: Ακινητοποιημένα τάνκερ και «πάγωμα» διελεύσεων
Η θαλάσσια δίοδος, από την οποία περνά περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και LNG, θεωρείται πλέον πρακτικά «εκτός ορίων» για μεγάλο μέρος της ναυτιλίας, λόγω επιθέσεων, προειδοποιήσεων και ασφάλισης που αποσύρεται.
Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που επικαλείται το Bloomberg, τουλάχιστον 40 υπερδεξαμενόπλοια τύπου VLCC, με φορτία περίπου 2 εκατ. βαρελιών το καθένα, βρίσκονται σε αναμονή μέσα στον Περσικό Κόλπο, καθώς πλοιοκτήτες και καπετάνιοι υιοθετούν στάση «περιμένουμε να ξεκαθαρίσει η εικόνα».
Η κυκλοφορία μέσα από το Στενό έχει καταρρεύσει. Πλατφόρμα καταγραφής διελεύσεων που επικαλείται το Bloomberg καταγράφει μόλις τέσσερα supertankers να περνούν την 1η Μαρτίου, από 22 μία ημέρα νωρίτερα, ενώ αρκετά πλοία «σβήνουν» τους αναμεταδότες τους ή επηρεάζονται από παρεμβολές, δυσκολεύοντας την πλήρη εικόνα.
Παράλληλα, το Joint Maritime Information Center (JMIC) σύμφωνα με το Bloomberg, ανέβασε το επίπεδο συναγερμού στο «critical» (το υψηλότερο), λέγοντας ότι έχουν επιβεβαιωθεί επιθέσεις με πυραύλους και drones σε εμπορικά πλοία κοντά στον Κόλπο του Ομάν και στις ακτές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Ασφαλίσεις: Aποσύρεται η κάλυψη, «φρενάρει» η ναυτιλία
Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι ασφαλίσεις. Πάνω από τα μισά από τα μεγαλύτερα ναυτασφαλιστικά σχήματα (“P&I clubs”) σταματούν να καλύπτουν τον «πολεμικό κίνδυνο» για πλοία που μπαίνουν στον Περσικό Κόλπο.
Αυτό κάνει τα ταξίδια πιο ακριβά και πιο ριψοκίνδυνα, με αποτέλεσμα πολλές εταιρείες να αποφεύγουν τη διέλευση.
Έτσι, ακόμη κι αν δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση ότι το πέρασμα έκλεισε, το Bloomberg αναφέρει ότι οι προειδοποιήσεις του Ιράν προς τα πλοία και οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια έχουν πρακτικά «παγώσει» τη διαδρομή.
Άλμα στις τιμές: Brent κοντά στα 80 δολ. και νέα σενάρια για 100+ δολ.
Οι αγορές αντέδρασαν αμέσως. Σύμφωνα με το CNBC Europe, το Brent ανέβηκε έως τα 79,40 δολάρια το βαρέλι (+9,3%) και το αμερικανικό WTI έως τα 73,10 δολάρια (πάνω από +9%), καθώς αυξάνονται οι φόβοι για προβλήματα στην προσφορά.
Η Amrita Sen της Energy Aspects ανέφερε στο CNBC ότι περιμένει οι τιμές να κρατηθούν γύρω από τα 80 δολάρια: θεωρεί λιγότερο πιθανό ένα πλήρες κλείσιμο του Στενού, όμως προειδοποίησε ότι «ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι οι μεμονωμένες επιθέσεις σε πλοία», που αρκούν για να κάνουν τις εταιρείες μεταφοράς εξαιρετικά διστακτικές.
Στο ίδιο πνεύμα, αναλυτές που επικαλείται το Bloomberg βλέπουν περιθώριο για νέα άνοδο, αν οι καθυστερήσεις συνεχιστούν ή αν υπάρξουν χτυπήματα σε κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Η Citigroup ανέβασε τον βραχυπρόθεσμο στόχο της για το Brent στα 85 δολάρια, εκτιμώντας ότι αυτή την εβδομάδα μπορεί να κινηθεί στα 80–90 δολάρια, ενώ στο δυσμενές σενάριο πλήγματος σε υποδομές θεωρεί πιθανή άνοδο έως τα 120 δολάρια (πιθανότητα 20%).
«Αν η διαταραχή στο Ορμούζ κρατήσει εβδομάδες ή μήνες, τότε βλέπουμε σενάριο για 100 δολάρια το βαρέλι», δήλωσε στο Bloomberg TV ο Jorge Leon (Rystad Energy).
Η Goldman Sachs υπολόγισε ότι η αγορά ενσωματώνει “risk premium” περίπου 18 δολάρια το βαρέλι λόγω του φόβου παρατεταμένης διακοπής ροών, ενώ η Wood Mackenzie εκτιμά ότι η επαναφορά της κίνησης μπορεί να χρειαστεί «λίγες εβδομάδες στο νωρίτερο» και ότι χωρίς γρήγορη ομαλοποίηση το πετρέλαιο μπορεί να περάσει τα 100 δολάρια.
Φυσικό αέριο: Άλμα 28% στην Ευρώπη λόγω φόβων για LNG
Η αναταραχή περνά και στο φυσικό αέριο. Σύμφωνα με το Bloomberg, οι τιμές-αναφοράς στην Ευρώπη ανέβηκαν έως και 28%, η μεγαλύτερη ημερήσια άνοδος από τον Αύγουστο του 2023. με το βασικό ολλανδικό συμβόλαιο του επόμενου μήνα να φτάνει περίπου τα 39,35 ευρώ ανά MWh.
Η αγορά φοβάται ότι αν συνεχιστούν τα προβλήματα στο Ορμούζ, θα περιοριστούν τα φορτία LNG και θα ενταθεί ο ανταγωνισμός διεθνώς για εναλλακτικές ποσότητες.
«Το επόμενο βασικό ερώτημα για τους traders είναι πόσο θα μείνει κλειστό το στενό», δήλωσε ο Tom Marzec-Manser (Wood Mackenzie) στο Bloomberg, τονίζοντας ότι όσο καθυστερεί το άνοιγμα τόσο αυξάνεται η πίεση στις τιμές.
Ρίσκο σε υποδομές
Πέρα από το Στενό, το Bloomberg αναφέρει και πρόσθετο ρίσκο από πλήγμα σε υποδομές. H Saudi Aramco φέρεται να διέκοψε λειτουργίες στο διυλιστήριο Ras Tanura μετά από επίθεση με drone, με δυναμικότητα επεξεργασίας 550.000 βαρελιών/ημέρα, ενώ τα συμβόλαια ICE gasoil ενισχύθηκαν έως και 20%.
Εμπορευματοκιβώτια: «Φρενάρουν» διελεύσεις, αλλαγές δρομολογίων
Στο πεδίο της εμπορικής ναυτιλίας, το CNBC επισημαίνει ότι μεγάλοι όμιλοι εμπορευματοκιβωτίων έχουν αναστείλει διελεύσεις ή έχουν δώσει οδηγίες για καταφύγιο και αναδρομολόγηση.
Η Maersk ανακοίνωσε αναστολή διελεύσεων από το Στενό «μέχρι νεωτέρας», ενώ MSC, Hapag-Lloyd και CMA CGM εξέδωσαν αντίστοιχες οδηγίες ασφαλείας, με ορισμένα δρομολόγια να γυρίζουν γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
