Η μελέτη «SEE Energy Outlook 2025/2026» του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (ΙΕΝΕ) παρουσιάστηκε στις 29 Ιανουαρίου 2026 στο Athens Energy Summit από τον Κώστα Σταμπολή, Πρόεδρο και Εκτελεστικό Διευθυντή του ΙΕΝΕ. Η ανάλυση καταγράφει τις βασικές ενεργειακές, οικονομικές και γεωπολιτικές τάσεις σε 16 χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, αναδεικνύοντας τα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται στην περιοχή.
Σύμφωνα με τον κ. Σταμπολή, παρατηρείται τα τελευταία χρόνια σύγκλιση στις οικονομίες των χωρών της περιοχής, τόσο ως προς την ανάπτυξη όσο και ως προς τις επενδύσεις. Αυτή η τάση αποτυπώνεται και στις επιλογές τους στον τομέα της ενέργειας.
Το ενεργειακό μείγμα των 16 χωρών χαρακτηρίζεται από αυξημένη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), της πυρηνικής ενέργειας και του πετρελαίου. Εξαιρώντας την Τουρκία, η οποία αντιπροσωπεύει περίπου το 50% της συνολικής κατανάλωσης και των επενδύσεων στην περιοχή, η χρήση ορυκτών καυσίμων εμφανίζεται μειωμένη. Ωστόσο, η συνολική κατανάλωση πετρελαίου αυξάνεται λόγω της ανόδου του ΑΕΠ και της αύξησης των οχημάτων.
Παρά τις διαφοροποιήσεις, όλες οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης διατηρούν υψηλή εξάρτηση από εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η Σερβία, η Βόρεια Μακεδονία και η Κροατία εμφανίζουν ιδιαίτερα υψηλή εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, ενώ η Ελλάδα έχει προχωρήσει σημαντικά στην απανθρακοποίηση. Παράλληλα, το Κόσοβο, η Βόρεια Μακεδονία και η Σερβία συνεχίζουν να βασίζονται στον λιγνίτη, ενώ η Τουρκία διατηρεί σημαντική κατανάλωση ορυκτών καυσίμων.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην σταθερή αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ την τελευταία δεκαετία, η οποία συνοδεύεται από την ανάγκη ενίσχυσης δικτύων, αποθήκευσης ενέργειας και περιφερειακής διασυνδεσιμότητας. Το Αζερμπαϊτζάν παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαφοροποίηση της προμήθειας φυσικού αερίου, ενώ το Καζακστάν ενισχύει τις ενεργειακές ροές χάρη στα μεγάλα αποθέματα πετρελαίου.
Ενεργειακή συνεργασία και γεωπολιτικές εξελίξεις
Ο κ. Σταμπολής τόνισε την ανάγκη διασφάλισης μακροπρόθεσμων συμφωνιών, σε ένα ευρωπαϊκό περιβάλλον που κινείται προς τη σταδιακή εξάλειψη του φυσικού αερίου. Ειδική αναφορά έγινε στο σχέδιο του ΑΔΜΗΕ για το Green Aegean Interconnector, που θα επιτρέψει εξαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από την Ελλάδα προς την Κεντρική Ευρώπη.
Στη συζήτηση που ακολούθησε, με τη συμμετοχή πρέσβεων από χώρες της περιοχής, έγινε σαφές πως η συνεργασία αποτελεί κλειδί για τη σταθερότητα και την ασφάλεια. Ο πρέσβης της Μολδαβίας, Αντρέι Ποπόφ, υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας στον Κάθετο Διάδρομο για τη μεταφορά φυσικού αερίου, ενώ σημείωσε ότι η Μολδαβία δεν εξαρτάται πλέον από το ρωσικό αέριο, προμηθευόμενη πλέον από την Ευρώπη και την Ελλάδα.
Ο πρέσβης της Βουλγαρίας, Βαλεντίν Ποριάζοφ, εξέφρασε ενδιαφέρον για συμμετοχή στο επόμενο FSRU που κατασκευάζεται στην Ελλάδα, επισημαίνοντας την ανάγκη ρεαλιστικής προσέγγισης στα ενεργειακά ζητήματα. Τόνισε τη σημασία των καλών ηλεκτρικών διασυνδέσεων Ελλάδας–Βουλγαρίας και την πλήρη απεξάρτηση της χώρας του από το ρωσικό αέριο.
Ο πρέσβης της Τουρκίας, Τσαγατάι Ερτζιγές, δήλωσε ότι η Τουρκία παραμένει βασικός παίκτης στην περιοχή, λειτουργώντας ως γέφυρα μεταξύ Καυκάσου, Μέσης Ανατολής και Ασίας προς την Ευρώπη. Η χώρα διαθέτει το μεγαλύτερο δίκτυο υποδοχής LNG στην περιοχή και εξελίσσεται σε σημαντικό παραγωγό υδρογονανθράκων μετά τις πρόσφατες ανακαλύψεις στη Μαύρη Θάλασσα.
Από την πλευρά του Αζερμπαϊτζάν, ο πρέσβης Αρίφ Μαμμάντοφ ανέδειξε την ανάγκη για μακροπρόθεσμα συμβόλαια, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη δίνει έμφαση σε βραχυπρόθεσμες συμφωνίες, γεγονός που αυξάνει την ευαλωτότητα. Τόνισε τη θεσμική συνεργασία της χώρας του με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τόσο στο φυσικό αέριο όσο και στις ΑΠΕ.
Ο πρέσβης του Καζακστάν, Τιμούρ Σουλτανγκοζίν, σημείωσε ότι η χώρα του αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγείς πετρελαίου προς την ΕΕ και αξιόπιστο εταίρο. Εξέφρασε ανησυχία για τις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στη Μαύρη Θάλασσα, ζητώντας στενότερη συνεργασία με την ΕΕ για τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας.
Το συνέδριο συντόνισε ο Μιχαήλ Β. Χριστίδης, Πρέσβης ε.τ. και Co-Chair του Organizing Committee του Balkans & Black Sea Forum, ενώ τη διοργάνωση ανέλαβε η Tsomokos Communications.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
