Δέκα εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ κατήγγειλαν τις ποινικές κυρώσεις που επέβαλαν οι ελβετικές αρχές σε φοιτητές της ομοσπονδιακής πολυτεχνικής σχολής της Ζυρίχης (EPFZ), οι οποίοι το 2024 πραγματοποίησαν καθιστικές διαμαρτυρίες με αφορμή τον πόλεμο στη Γάζα.
Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση των ειδικών, οι οποίοι είναι εντεταλμένοι του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, «ο ειρηνικός ακτιβισμός των φοιτητών, εντός και εκτός της πολυτεχνιούπολης, αποτελεί μέρος των δικαιωμάτων των φοιτητών στην ελευθερία της έκφρασης και της ειρηνικής συγκέντρωσης και δεν πρέπει να ποινικοποιείται».
Τον Μάιο του 2024, περίπου 70 φοιτητές διαμαρτυρήθηκαν κατά των συνεργασιών της σχολής με ισραηλινά πανεπιστήμια, οργανώνοντας καθιστικές διαμαρτυρίες. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η αστυνομία επενέβη άμεσα και προχώρησε σε βίαιη διάλυση των διαμαρτυριών, παρότι «δεν είχε διακοπεί κανένα μάθημα και δεν είχε διαπραχθεί κανένα βίαιο συμβάν».
Μετά τα γεγονότα, 38 φοιτητές έλαβαν ποινικές διαταγές, ενώ 17 εξ αυτών άσκησαν έφεση. Πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις επικύρωσαν τις καταδίκες πέντε φοιτητών για παραβίαση ιδιοκτησίας, με ποινές που περιλαμβάνουν πρόστιμα με αναστολή δύο ετών, ύψους από 1.400 έως 2.700 ελβετικά φράγκα (περισσότερα από 1.500 έως 2.900 ευρώ).
Σύμφωνα με εκπρόσωπο των εμπειρογνωμόνων, οι καταδίκες συνεπάγονται καταγραφή στο ποινικό μητρώο, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη στέγαση, την απασχόληση, την επαγγελματική κατάρτιση και τις μελλοντικές προοπτικές των φοιτητών. Δύο ακόμη φοιτητές αθωώθηκαν για διαδικαστικούς λόγους.
Ωστόσο, όλοι οι εμπλεκόμενοι, ακόμη και όσοι αθωώθηκαν, καλούνται να καλύψουν δικαστικά και διοικητικά έξοδα που ανέρχονται σε τουλάχιστον 2.400 ελβετικά φράγκα ανά άτομο.
Οι εμπειρογνώμονες καλούν με «έντονο» τρόπο τις ελβετικές αρχές και το δικαστικό σύστημα να τηρούν πλήρως τις υποχρεώσεις της χώρας στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Σημειώνουν επίσης ότι «τα πανεπιστήμια και τα κράτη πρέπει να επαγρυπνούν ώστε η έκφραση αλληλεγγύης στους σκοπούς για τα ανθρώπινα δικαιώματα και η απαίτηση της ευθύνης των κρατικών θεσμών, κυρίως όσον αφορά τις πλήρως τεκμηριωμένες περιπτώσεις διεθνών εγκλημάτων, να μην οδηγεί σε εκφοβισμούς, διώξεις, νομικές διαδικασίες ή βλάβες μακροπρόθεσμα για το μέλλον των φοιτητών».