Η παραίτηση του Ιρλανδού Πασκάλ Ντόναχιου από την προεδρία του Eurogroup, προκειμένου να αναλάβει υψηλόβαθμη θέση στην Παγκόσμια Τράπεζα, ανοίγει τον δρόμο για την επόμενη κρίσιμη εκλογή στο συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης.
Με τον Κύπριο υπουργό Οικονομικών, Μάκη Κεραυνό, να εκτελεί χρέη προσωρινού προέδρου, τα κράτη-μέλη προετοιμάζονται για την ανάδειξη του νέου επικεφαλής, σε μια περίοδο που η ΕΕ βρίσκεται μπροστά σε σημαντικές οικονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις.
Η εκλογική διαδικασία θα πραγματοποιηθεί αύριο, με τους υποψηφίους να χρειάζονται απλή πλειοψηφία, τουλάχιστον 11 από τις 20 ψήφους.
Το Eurogroup ξεκίνησε ως άτυπη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης το 1998, αποκτώντας νομική υπόσταση με τη Συνθήκη της Λισαβόνας το 2009. Σύμφωνα με το Πρωτόκολλο 14 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ, ο θεσμός έχει αποστολή «να προάγει τις προϋποθέσεις για ισχυρότερη οικονομική ανάπτυξη» και να ενισχύσει τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών.
Ο πρόεδρος εκλέγεται για θητεία 2,5 ετών και ανανεώνεται με απόφαση των ίδιων των υπουργών. Τα καθήκοντά του περιλαμβάνουν τη διεύθυνση των συνεδριάσεων, τον καθορισμό της ατζέντας, τη χάραξη του προγράμματος εργασιών, την εκπροσώπηση της Ευρωζώνης στη G7, στο ΔΝΤ και σε διεθνή φόρα, καθώς και την τακτική παρουσία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Όπως σημείωνε σε σχετική ανάλυση το European Movement Ireland, «η ικανότητα επίτευξης συμβιβασμού είναι καθοριστική» σε ένα σχήμα πολλών διαφορετικών οικονομιών.
Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ (2005-2013) υπήρξε ο πρώτος μόνιμος πρόεδρος και καθοδήγησε το Eurogroup στη διάρκεια της κρίσης χρέους. Σύμφωνα με την Encyclopaedia Britannica, ο Γιούνκερ «διαμόρφωσε την ευρωπαϊκή απάντηση στην κρίση» πριν μεταβεί στην προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2014.
Τον διαδέχθηκε ο Γερούν Ντάισελμπλουμ (2013-2018), ο οποίος, όπως αναφέρει το consilium.europa.eu, «έδωσε προτεραιότητα στη σταθερότητα της Ευρωζώνης» και στήριξε χώρες σε προγράμματα προσαρμογής όπως η Ελλάδα, η Κύπρος και η Πορτογαλία. «Το πιο περήφανο επίτευγμα είναι ότι η Ευρωζώνη έμεινε ενωμένη και βγήκε ισχυρότερη», είχε δηλώσει ο ίδιος.
Τρίτος μόνιμος πρόεδρος ήταν ο Μάριο Σεντένο (2018-2020). Εξελέγη σε περίοδο οικονομικής ανάκαμψης, όμως η θητεία του σημαδεύτηκε από την πανδημία.
Όπως θυμάται το Συμβούλιο της ΕΕ, ο Σεντένο πέτυχε τη συμφωνία για τα τρία «δίχτυα ασφαλείας» ύψους 540 δισ. ευρώ για εργαζομένους, επιχειρήσεις και κράτη, σημειώνοντας πως η Ευρωζώνη «έδρασε μέσα σε εβδομάδες με πνεύμα αλληλεγγύης».
Το 2020 εξελέγη ο Πασκάλ Ντόναχιου (2020-2025). Στη δική του αποστολή, όπως ο ίδιος έγραφε στη δήλωση προτεραιοτήτων του, κεντρικός στόχος ήταν η «βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάκαμψη» και η επιτάχυνση της τραπεζικής και κεφαλαιαγοράς ένωσης.
Η θητεία του τερματίστηκε πρόωρα τον Νοέμβριο του 2025, όταν, σύμφωνα με Irish Times, αποδέχθηκε τη θέση του ανώτερου γενικού διευθυντή και Chief Knowledge Officer στην Παγκόσμια Τράπεζα.
«Είναι μια εξαιρετική αναγνώριση των ικανοτήτων και του διεθνούς κύρους του», δήλωσε ο Ιρλανδός υπουργός Κόλουμ Μπρόφι για την αποχώρησή του.
Η παραίτηση Ντόνοχιου πυροδότησε άμεσα τη διαδικασία διαδοχής. Το Συμβούλιο της ΕΕ ανακοίνωσε ότι ο Έλληνας υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης καταθέτει επίσημα υποψηφιότητα για την προεδρία, με αντίπαλο τον Βέλγο υπουργό Οικονομικών Βίνσεντ βαν Πέτεγκεμ.
Σε επιστολή του προς τους ομολόγους του, ο Πιερρακάκης τονίζει ότι «η Ευρώπη βρίσκεται σε καθοριστική καμπή και η ανάγκη συντονισμένης εκτέλεσης κοινών πολιτικών είναι πιο επιτακτική από ποτέ».
Το Eurogroup θα συνεδριάσει στις 11 Δεκεμβρίου, οπότε και θα διεξαχθεί η ψηφοφορία για τον νέο πρόεδρο. Αν κανείς υποψήφιος δεν συγκεντρώσει την απαιτούμενη πλειοψηφία στον πρώτο γύρο, η διαδικασία θα συνεχιστεί με επαναληπτικές ψηφοφορίες.
Σε αυτό το στάδιο, οι υποψήφιοι μπορούν, εφόσον το επιλέξουν, να αποσύρουν την υποψηφιότητά τους, ανοίγοντας τον δρόμο για ευκολότερη επίτευξη συναίνεσης.
Η θέση του προέδρου θεωρείται κομβική, καθώς εκπροσωπεί τους υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης σε διεθνή φόρα όπως η G7, το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα, ενώ έχει την ευθύνη του συντονισμού της οικονομικής πολιτικής της Ευρωζώνης σε μια περίοδο αυξημένων δημοσιονομικών προκλήσεων και γεωπολιτικών εντάσεων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
