Πορτογαλία: Πολιτική-σοκ για τη στέγαση με αύξηση φόρων σε ξένους αγοραστές

Η κυβέρνηση της Πορτογαλίας προχώρησε στην ανακοίνωση νέων μέτρων με στόχο την αντιμετώπιση της αύξησης των τιμών στη αγορά στέγασης. Τα μέτρα προβλέπουν, μεταξύ άλλων, αύξηση της φορολογίας στις συναλλαγές ακινήτων που πραγματοποιούνται από ξένους αγοραστές, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η ζήτηση από το εξωτερικό που πιέζει τις τιμές προς τα πάνω.

Όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός Λουίς Μοντενέγκρο σε συνέντευξη Τύπου, «Αυτή είναι μια πολιτική-σοκ. Θέλουμε να ταρακουνήσουμε την αγορά κατασκευών και ενοικίασης». Η παρέμβαση της κυβέρνησης έρχεται μετά την εβδομαδιαία συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, σηματοδοτώντας τη δέσμευση για άμεση δράση στο θέμα της στέγασης.

Στο πλαίσιο των παρεμβάσεων, προβλέπονται επίσης φορολογικές ελαφρύνσεις με στόχο την ενθάρρυνση της ενοικίασης, καθώς και μείωση του συντελεστή ΦΠΑ στο 6% για την κατασκευή κατοικιών που διατίθενται προς πώληση με ανώτατη τιμή 648.000 ευρώ ή ενοικιάζονται με μηνιαίο μίσθωμα κάτω των 2.300 ευρώ. Οι ρυθμίσεις αυτές αποσκοπούν στη διευκόλυνση της πρόσβασης των πολιτών σε οικονομικότερη στέγαση και στην αύξηση της διαθεσιμότητας ακινήτων στην αγορά.

Η Πορτογαλία βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις πιο σοβαρές στεγαστικές κρίσεις στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, από το 2015 οι τιμές των ακινήτων στη χώρα έχουν αυξηθεί κατά 124%, τη στιγμή που ο μέσος όρος αύξησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται στο 53%. Η εξέλιξη αυτή έχει εντείνει τις πιέσεις στα νοικοκυριά, ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε μετά το 2011, όταν η Πορτογαλία, έχοντας υποστεί σοβαρές οικονομικές πιέσεις και λαμβάνοντας στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση, υιοθέτησε πολιτικές προσέλκυσης ξένων επενδύσεων. 

Μεταξύ άλλων, εισήγαγε το πρόγραμμα των «χρυσών βίζων» για επενδυτές ακινήτων, καθώς και φορολογικές ελαφρύνσεις για Ευρωπαίους συνταξιούχους και «ψηφιακούς νομάδες». Οι πολιτικές αυτές, αν και συνέβαλαν στην ενίσχυση της οικονομίας, άσκησαν επιπλέον πίεση στην αγορά ακινήτων, αυξάνοντας περαιτέρω τις τιμές και περιορίζοντας την προσβασιμότητα για τους ντόπιους πολίτες.