Η εντεινόμενη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα η διαρκής αντιπαράθεση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν συνεχίζει να προκαλεί σημαντικές ανησυχίες στην ελληνική αγορά, επηρεάζοντας κρίσιμους τομείς όπως η οικονομία, το εμπόριο, οι επιχειρήσεις αλλά και ο τουρισμός.
Ο Τάσος Ιωσηφίδης, Εταίρος της EY Ελλάδος και Επικεφαλής της EY-Parthenon στη χώρα μας, σημειώνει μέσω της επικοινωνίας του με το Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για ασφαλείς εκτιμήσεις όσον αφορά τις συνέπειες της αντιπαράθεσης Ισραήλ-Ιράν και της στρατιωτικής επέμβασης των ΗΠΑ στο Ιράν, καθώς η κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα αβέβαιη και εξελίσσεται ραγδαία.
Επισημαίνει, ωστόσο, πως «η κρίση φαίνεται να αποκλιμακώνεται», δεδομένης της ήπιας αντίδρασης του Ιράν που δεν πλήττει άμεσα τα συμφέροντα των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στην περιοχή. Ενδεικτικό είναι το γεγονός πως, μετά την ιρανική επίθεση σε βάσεις στο Κατάρ, οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν πτώση, ενώ συμφωνήθηκε και κατάπαυση πυρός.
Οι επιπτώσεις στην ενέργεια και την ελληνική οικονομία
Σύμφωνα με τον κ. Ιωσηφίδη, το δυσμενέστερο σενάριο είναι το ενδεχόμενο κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ – του σημαντικότερου θαλάσσιου διαύλου για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου, απ’ όπου περνά το 20% των διεθνών εξαγωγών “μαύρου χρυσού”, περιλαμβάνοντας μεταξύ άλλων συναλλαγές από τη Σαουδική Αραβία, το Ιράν, τα ΗΑΕ, το Ιράκ και το Κατάρ όσον αφορά το υγροποιημένο φυσικό αέριο.
Οποιαδήποτε διαταραχή στη ροή αυτών των ενεργειακών πόρων θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε αύξηση των τιμών. Για την Ελλάδα, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας, αυτό θα σήμαινε αυξημένο κόστος καυσίμων και μεταφορών, επιβάρυνση στους λογαριασμούς ρεύματος και θέρμανσης αλλά και αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων.
Όπως τονίζει: «Μια περαιτέρω μείωση της αγοραστικής δύναμης, συνδυασμένη με επιδεινούμενη καταναλωτική εμπιστοσύνη, θα επηρεάσει αρνητικά το λιανεμπόριο». Επιπλέον, ενδεχόμενη διακοπή στη ναυσιπλοΐα από τα Στενά θα είχε κόστος και για τη ναυτιλία, με αύξηση ασφαλίστρων, πιθανές μεταβολές στις ναυτιλιακές διαδρομές και γενικότερα περιορισμό του παγκόσμιου εμπορίου.
Στην ετήσια έκθεση 2025 Geostrategic Outlook της EY-Parthenon προβλεπόταν ήδη από τις αρχές του έτους πως το 2025 θα είναι έτος μετασχηματισμού των γεωπολιτικών και οικονομικών ισορροπιών, ενώ υπήρχε και σαφής εκτίμηση για πιθανή περαιτέρω κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή με αιχμή τη σύγκρουση Ισραήλ-Ιράν.
Τουρισμός και γεωπολιτική αβεβαιότητα
Ο κλάδος του τουρισμού, παραμένει στο επίκεντρο των εξελίξεων, καθώς δέχεται ισχυρές πιέσεις ενόψει του πιο κρίσιμου τριμήνου της χρονιάς. Ο κ. Ιωσηφίδης τονίζει ότι η γεωπολιτική αστάθεια εγκυμονεί ουσιαστικούς κινδύνους για τη «βαριά βιομηχανία» της ελληνικής οικονομίας: «Η ανασφάλεια μπορεί να μειώσει τη διάθεση για ταξίδια στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή, ενώ η αύξηση του κόστους στα καύσιμα ενδέχεται να επιφέρει ανατιμήσεις στα αεροπορικά εισιτήρια».
Παρόλο που πολλοί ταξιδιώτες ήδη έχουν προχωρήσει σε κρατήσεις, η αβεβαιότητα επηρεάζει σημαντικά τα προσωπικά και οικογενειακά προϋπολογιστικά σχέδια, οδηγώντας σε μείωση της τουριστικής δαπάνης και της κατανάλωσης κατά τη διαμονή. Μία άμεση επίπτωση που ήδη παρατηρείται είναι οι ακυρώσεις κρατήσεων Ισραηλινών επισκεπτών, καθώς αρκετές πτήσεις από και προς το Ισραήλ είτε ακυρώθηκαν είτε περιορίστηκαν το πρώτο μισό του Ιουλίου.
Ωστόσο, το γεγονός πως οι Ισραηλινοί που βρίσκονταν ήδη στην Ελλάδα δυσκολεύονται να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, μπορεί να οδηγήσει σε πρόσκαιρη αύξηση της πληρότητας των καταλυμάτων. Μέχρι στιγμής, η μέση δαπάνη ανά ταξίδι κατά το πρώτο τετράμηνο αυξήθηκε κατά 4,4%, με αποτέλεσμα άνοδο 10,6% στις ταξιδιωτικές εισπράξεις, ένδειξη για μια δυναμική σεζόν.
Οι πρόσφατες ανακοινώσεις σχετικά με το σταδιακό άνοιγμα του ισραηλινού εναέριου χώρου για πτήσεις επαναπατρισμού, μετά τη συμφωνία διμερούς κατάπαυσης πυρός μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, θεωρούνται θετικές εξελίξεις προς την ομαλοποίηση των ταξιδιωτικών ροών – εφόσον βέβαια διατηρηθεί η εκεχειρία.
Η απάντηση του ξενοδοχειακού κλάδου και οι νέες προκλήσεις
Τη δική της ανησυχία για τις γεωπολιτικές εξελίξεις εκφράζει και η Ένωση Ξενοδόχων Αθηνών, Αττικής και Αργοσαρωνικού (ΕΞΑ). Η ΕΞΑ επισημαίνει πως ο ελληνικός ξενοδοχειακός κλάδος υιοθετεί «στάση αναμονής» έναντι των διεθνών εξελίξεων, ενώ υπογραμμίζει τη σημασία πρόβλεψης και διαχείρισης κρίσεων σε οικονομικό και επιχειρησιακό επίπεδο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΞΑ, η αθηναϊκή ξενοδοχία το πρώτο πεντάμηνο του 2025 κινήθηκε με «συγκρατημένη δυναμική».
Η μέση πληρότητα διαμορφώθηκε στο 71,5% (αύξηση 2,2% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα), ενώ η μέση τιμή δωματίου (ADR) βρέθηκε στα 155,25 ευρώ (αύξηση 4,8%). Ανοδικές τάσεις διαπιστώθηκαν και στο έσοδο ανά διαθέσιμο δωμάτιο (RevPAR), που ανήλθε στα 111,06 ευρώ (+7,1%). Τον Μάιο του 2025 η μέση πληρότητα άγγιξε το 87,9% (έναντι 84,5% τον Μάιο του 2024), ενώ θετικές ήταν και οι σχετικές αποδόσεις τόσο σε ADR (210,95 ευρώ, +4,8%) όσο και σε RevPAR (185,32 ευρώ, +7,1%).
Η ελληνική τουριστική βιομηχανία και ο ξενοδοχειακός τομέας έχουν αποδείξει την ανθεκτικότητά τους απέναντι σε αλλεπάλληλες κρίσεις τα τελευταία χρόνια, ωστόσο οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές αβεβαιότητες επιτάσσουν εγρήγορση, στρατηγική προσαρμοστικότητα και ενίσχυση των μηχανισμών διαχείρισης κινδύνου για τη διασφάλιση της βιώσιμης ανάπτυξης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
