Γιατί η πανδημία έριξε το Χρηματιστήριο Αθηνών στα Τάρταρα

Τις μεγαλύτερες απώλειες στην Ευρώπη και μια από τις χειρότερες αποδόσεις παγκοσμίως, εμφανίζει το Χρηματιστήριο Αθηνών την εφετινή χρονιά, ανατρέποντας την περυσινή θετική πορεία, που είχε φέρει την ελληνική αγορά στην κορυφαία θέση των αποδόσεων διεθνώς, με άνοδο 50%. 

Η πανδημία «βύθισε» την εγχώρια αγορά, όπως και τις αγορές σε Ευρώπη και Αμερική, ωστόσο από τα τέλη του περασμένου Μαρτίου, όταν οι αγορές σε όλο τον κόσμο βρέθηκαν στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων 52 εβδομάδων ξεκίνησε μια πορεία δυναμικής ανάκαμψης, την οποία η εγχώρια αγορά δεν μπορεί να ακολουθήσει.

Το Χρηματιστήριο Αθηνών σε σχέση με τον περασμένο Ιούνιο, σημειώνει απώλειες -20,31% που αποτελεί τη χειρότερη και με διαφορά επίδοση στην Ευρώπη. Οι απώλειες της εγχώριας αγοράς ξεπερνούν σημαντικά την πτώση του FTSE στο Λονδίνο, που εκτός της πανδημίας βρίσκεται αντιμέτωπο και με το Brexit. Μεγάλη είναι η απόσταση από τις άλλες ευρωπαϊκές αγορές με την Γερμανία να βρίσκεται στο μηδέν, την Ιταλία στο -8,27% ενώ στο -9,93% και -12,97% διαμορφώνονται οι απώλειες για το χρηματιστήριο της Γαλλίας και της Πορτογαλίας.

Η σταθεροποίηση και εν συνεχεία ανάκαμψη των αγορών επετεύχθη μετά τις άνευ προηγουμένου παρεμβάσεις των κεντρικών τραπεζών για την τόνωση της ρευστότητας και των οικονομιών καθώς και τα αντίστοιχα δημοσιονομικά προγράμματα που λάνσαραν οι κυβερνήσεις για την ανάσχεση των επιπτώσεων της κρίσης. Έτσι από τα χαμηλά του περασμένου Μαρτίου ο Dow Jones σημειώνει άνοδο +42%, ο DAX +49%, ο CAC +37% ενώ ο FTSE MIB στην Ιταλία, χώρα που δοκιμάστηκε σκληρά από την πανδημία, σημείωσε άνοδο +39%.

Γιατί δεν ακολουθεί το ΧΑ

Αν και από τα χαμηλά του περασμένου Μαρτίου το Χρηματιστήριο Αθηνών σημειώνει άνοδο +42% που είναι μια από τις ισχυρότερες επιδόσεις, ωστόσο η εγχώρια αγορά σε ορίζοντα 52 εβδομάδων παραμένει καθηλωμένη σε χαμηλά επίπεδα. Οι επενδυτές που είχαν επιστρέψει με ενθουσιασμό στην αγορά μετοχών μετά την μεγάλη νίκη της Νέας Δημοκρατίας στις ευρωεκλογές του περασμένου καλοκαιριού έχουν επανέλθει σε μια κατάσταση που θυμίζει τις εποχές της κρίσης 2010 – 2015 με την ανησυχία και την αβεβαιότητα να κυριαρχούν.  

Η έλευση της πανδημίας ξύπνησε την ανησυχία για την κατάσταση των τραπεζών και αναζωπύρωσε τους φόβους για το ενδεχόμενο νέας ανακεφαλαιοποίησής τους, οδηγώντας τις μετοχές του κλάδου σε μεγάλες απώλειες. Δυο είναι οι βασικές εστίες ανησυχίας για τις τράπεζες λόγω της πανδημίας: η δημιουργία μιας νέας γενιάς «κόκκινων» δανείων που μπορεί να οδηγήσει σε νέες κεφαλαιακές ανάγκες και η ανατροπή των σχεδίων μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων μέσω τιτλοποιήσεων. Οι ανησυχίες είναι εύλογες ωστόσο η παρούσα έκτακτη κρίση είναι ριζικά διαφορετική από την προηγούμενη και οι τράπεζες έχουν μεγάλες εποπτικές διευκολύνσεις τόσο σε κεφαλαιακό επίπεδο όσο και στον χειρισμό των μη εξυπηρετούμενων δανείων ώστε να αντιμετωπίσουν τις προβλέψεις.

Σε ότι αφορά τις επιπτώσεις της νέας κρίσης στην οικονομία υπάρχει μεγάλος φόβος ότι το μέγεθος της ύφεσης θα πλησιάσει το κάτω εύρος των προβλέψεων, και θα κυμανθεί κοντά στο -10%, εξαιτίας της εξάρτησης της οικονομίας από τον τουριστικό τομέα και τις περιορισμένες δυνατότητες δημοσιονομικών παρεμβάσεων.

Τέλος μια ακόμα μεγάλη εστία ανησυχίας είναι τα ελληνοτουρκικά και ο κίνδυνος ενός θερμού επεισοδίου μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας.

Την ανησυχία δεν έχουν καθησυχάσει τα μεγάλα προγράμματα κρατικής στήριξης ούτε το Ταμείο Ανάπτυξης το οποίο θα φέρει μεγάλους επενδυτικούς πόρους στη χώρα, ενεργοποιώντας την κατασκευή μεγάλων έργων υποδομής. Οι επενδυτές φαίνεται πως θέλουν περισσότερο χρόνο προκειμένου να αποκατασταθεί η ορατότητα και να δουν τα σχέδια τόνωσης της οικονομίας να σχηματοποιούνται.