Η ένταση γύρω από το Ιράν και το Στενό του Ορμούζ εκτοξεύει τις τιμές του πετρελαίου, προκαλώντας ανησυχία στις διεθνείς αγορές για παρατεταμένη διαταραχή στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας.
Το αμερικανικό αργό (WTI) διαμορφώνεται στα 105,2 δολάρια το βαρέλι, με πτώση 1,61%, ενώ το Brent κινείται στα 114,3 δολάρια, καταγράφοντας πτώση 3,20%.
Οι τιμές του πετρελαίου αντέδρασαν έντονα μετά τις πληροφορίες ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, θα ενημερωθεί για νέες στρατιωτικές επιλογές απέναντι στο Ιράν.
Η εξέλιξη αυτή ενίσχυσε τους φόβους ότι η σύγκρουση μπορεί να κλιμακωθεί εκ νέου, την ώρα που η ναυτική πίεση των ΗΠΑ και το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ συνεχίζουν να περιορίζουν τη ροή πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.
Το Brent ξεπέρασε προσωρινά τα 126 δολάρια το βαρέλι, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από το 2022, πριν περιορίσει τα κέρδη του. Αντίστοιχα, το αμερικανικό αργό WTI κινήθηκε πάνω από τα 107 δολάρια, καθώς οι επενδυτές αποτιμούν τον κίνδυνο μεγαλύτερης διαταραχής στην προσφορά.
Φόβοι για νέα κλιμάκωση στον Περσικό Κόλπο
Σύμφωνα με το Bloomberg, η αγορά ανησυχεί ότι η συνέχιση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και η αδυναμία επανέναρξης της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ μπορεί να οδηγήσουν σε ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις στις τιμές.
Το συγκεκριμένο πέρασμα είναι κρίσιμο για την παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς μέσω αυτού διακινείται σημαντικό μέρος του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
«Η αγορά συνειδητοποιεί ότι δεν υπάρχει άμεση λύση για την κυκλοφορία στο Στενό του Ορμούζ», δήλωσε στο Bloomberg η Karen Young, από το Center on Global Energy Policy του Columbia University, σημειώνοντας ότι η πίεση στις τιμές μπορεί να συνεχιστεί μέχρι να υπάρξει σαφής προοπτική αποκλιμάκωσης.
Το CNBC μετέδωσε ότι οι τιμές ενισχύθηκαν μετά το δημοσίευμα του Axios, σύμφωνα με το οποίο η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ θα παρουσιάσει στον Τραμπ σχέδια για πιθανή στρατιωτική δράση κατά του Ιράν.
Το ίδιο μέσο ανέφερε ότι ο Τραμπ απέρριψε πρόταση της Τεχεράνης για άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, επιμένοντας ότι ο αποκλεισμός θα παραμείνει μέχρι να υπάρξει ευρύτερη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
«Η αγορά πετρελαίου πέρασε από την υπερβολική αισιοδοξία στην πραγματικότητα της διαταραχής της προσφοράς στον Περσικό Κόλπο», ανέφερε ο Warren Patterson, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της ING, σύμφωνα με το CNBC.
Όπως πρόσθεσε, όσο περισσότερο διαρκεί η διαταραχή, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ανάγκη για υψηλότερες τιμές ώστε να περιοριστεί η ζήτηση.
Το Brent σε υψηλά και η αντοχή της ιρανικής παραγωγής
Το BBC σημειώνει ότι το Brent έφτασε στα υψηλότερα επίπεδα από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, καθώς οι συνομιλίες για αποκλιμάκωση φαίνεται να έχουν «παγώσει».
Αναλυτές επισημαίνουν ότι ακόμη και η πιθανότητα νέας στρατιωτικής δράσης στον Κόλπο μπορεί να έχει δυσανάλογα μεγάλη επίδραση στις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Η Al Jazeera μετέδωσε ότι ο Τραμπ συναντήθηκε με στελέχη πετρελαϊκών εταιρειών, αναζητώντας τρόπους να περιοριστούν οι επιπτώσεις στις τιμές των καυσίμων, σε περίπτωση που ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών διαρκέσει για μήνες.
Σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, συζητήθηκαν μέτρα για τη σταθεροποίηση της αγοράς και την προστασία των καταναλωτών στις ΗΠΑ.
Την ίδια ώρα, το Bloomberg Opinion επισημαίνει ότι, παρά τις πιέσεις, η ιρανική πετρελαϊκή βιομηχανία δεν βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης.
Ο αρθρογράφος Javier Blas αναφέρει στο ίδιο δημοσίευμα, ότι το Ιράν διαθέτει μεγαλύτερη αποθηκευτική ικανότητα από ό,τι είχε υπολογίσει η Ουάσιγκτον, ενώ μπορεί να μειώσει σταδιακά την παραγωγή του ώστε να αποφύγει σοβαρές ζημιές στις πετρελαιοπηγές.
Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, το Ιράν παρήγαγε πριν από τον πόλεμο περίπου 3 εκατ. βαρέλια αργού ημερησίως και επιπλέον 750.000 βαρέλια συμπυκνωμάτων.
Με την εγχώρια ζήτηση κοντά στα 1,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως, το πλεόνασμα που δεν μπορεί να εξαχθεί λόγω του αποκλεισμού κατευθύνεται σε αποθήκες.
Το Bloomberg αναφέρει ότι, σύμφωνα με την Kpler, το Ιράν διαθέτει ακόμη αποθηκευτικό χώρο για περίπου 12 έως 22 ημέρες. Ωστόσο, οι ιρανικές αρχές δεν αναμένεται να περιμένουν την πλήρη εξάντληση της χωρητικότητας.
Αντίθετα, εκτιμάται ότι θα περιορίσουν σταδιακά την παραγωγή, ώστε να αποφευχθούν απότομες διακοπές λειτουργίας.
Ο Robin Mills, σύμβουλος πετρελαίου με εμπειρία στο Ιράν, δήλωσε στο Bloomberg ότι ο αποκλεισμός δεν αναμένεται να προκαλέσει «καταστροφική ή ακόμη και πολύ σοβαρή ζημιά» στις ιρανικές πετρελαιοπηγές.
Όπως εκτίμησε, όταν χαλαρώσει ο αποκλεισμός, το Ιράν θα μπορούσε να επαναφέρει γρήγορα σημαντικό μέρος της παραγωγής του και να ανακτήσει το μεγαλύτερο μέρος της προπολεμικής δυναμικότητας μέσα σε λίγους μήνες.
Το πετρέλαιο πιέζει αγορές, πληθωρισμό και καταναλωτές
Οι αναλυτές προειδοποιούν, πάντως, ότι το οικονομικό πλήγμα για την Τεχεράνη θα είναι μεγάλο, καθώς το πετρέλαιο αποτελεί βασική πηγή εσόδων.
Παράλληλα, η παρατεταμένη αναταραχή στην περιοχή μπορεί να διατηρήσει τις τιμές σε υψηλά επίπεδα, επιβαρύνοντας καταναλωτές, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις διεθνώς.
Στις αγορές, η άνοδος του πετρελαίου προκαλεί μεικτή εικόνα στα χρηματιστήρια. Ευρωπαϊκοί και ασιατικοί δείκτες κινούνται με νευρικότητα, καθώς οι επενδυτές προσπαθούν να εκτιμήσουν τις επιπτώσεις μιας παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης στην ανάπτυξη και στον πληθωρισμό.
Όπως σημειώνει το BBC, οι αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου περνούν σταδιακά στις τιμές της βενζίνης και του diesel, επιβαρύνοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι όσο δεν διαφαίνεται λύση στο Στενό του Ορμούζ, η πίεση στις τιμές ενέργειας θα παραμένει ισχυρή.